Það að Donald Trump skyldi í þrí- eða fjórgang nefna Ísland í stað Grænlands á öryggisráðstefnunni í München sýnir að einhvers staðar í bandaríska kerfinu er fjallað um Ísland á svipuðum nótum og Grænland. Þetta er ekki tilviljun. Dönum tókst að verjast ásælni Bandaríkjanna á Grænlandi vegna þess að allt Evrópusambandið stillti sér upp þeim til varnar. Þetta er vernd sem okkur Íslendinga vantar. Þorsteinn Pálsson, fyrrverandi forsætisráðherra, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:
Það er bara önnur hlið á þessum sama pening, það er að nú er það stefna Bandaríkjanna að aflið eigi að ráða, sá stóri eigi að ráða. Tollar eru notaðir bara sem vopn, þetta er svona ákveðin styrjöld sem er í gangi.
„Þetta er svona heimstollastyrjöld.“
Heimstollastyrjöld og það er náttúrlega annað líka sem á vissan hátt tengist þessu, það er að Bandaríkin, það er ekki bara það að Bandaríkin séu farin að séu að draga úr sínum þætti í vörnum Evrópu. Þau eru farin að raun og veru ógna fyrrum bandamönnum sínum.
„Já, ég held að Grænlandsmálið lýsi þessu mjög vel. Bandaríkin lýsa því yfir að þau ætli sér að eignast Grænland. Og þau lýsa því yfir að þau ætli að leggja ofurtolla á Danmörku til að knýja Danmörku. Ef Danmörk hefði ekki verið í Evrópusambandinu er veruleg hætta á því að Danmörk hefði ekki staðist þá árás. En af því þeir voru aðilar að tollabandalagi Evrópu þá kom allt Evrópusambandið og sagði: „Ef þið ætlið að vega að Danmörku með þessum hætti þá mætir ykkur allt Evrópusambandið.“ Og Bandaríkin drógu í land með þetta.
Það er þessi vernd sem við þurfum líka og ég held að það væri mikil blekking að halda að þetta tal um Grænland sé alveg óháð Íslandi. Og ef það eru rök fyrir því að Bandaríkin taki yfir Grænland þá virðast vera alveg sams konar rök að taka Ísland. Og við sjáum bara að á öryggisráðstefnunni í München að þá talar Trump í þrígang eða fjórgang um Ísland í þessu samhengi. Það var sagt að það hefðu verið mistök, en menn þurfa nú ekki að hugsa neitt djúpt hvernig geta slík mistök orðið. Það er ólíklegt að það gerist nema af því að það hafa verið bollaleggingar eða athuganir á því að Ísland væri í svipaðri stöðu. Og þegar sendiherrann, nýr sendiherra, talar um það í samkvæmi í Washington að hann kunni að verða sendiherra í næsta fylki Bandaríkjanna, þá finnst mér að menn þurfi auðvitað að velta því fyrir sér, þó að það hafi verið skýrt út sem eitthvað grín, að auðvitað grínast menn ekki með svona. En ég held að jafnvel þó að þetta hafi átt að vera grín þá held ég að menn geri það ekki nema það hafi verið einhver samtöl einhvers staðar í kerfinu sem gera það að verkum að menn grípa til þessa. Þannig að ég held að við þurfum að skoða þetta.
Og við sjáum bara líka að það hafa verið einhver samtöl milli stjórnvalda og atvinnulífsins. Og það hefur verið sagt frá því. Og sérstaklega eru það nú Samtök iðnaðarins sem hafa sagt frá því og í fyrra fóru þau mikinn í fjölmiðlum og sögðu, við verðum að draga umræður um sölu á orku inn í tollaviðræður við Bandaríkin. Þetta hefur svona valdið nokkrum ugg í mínum huga. Af hverju í ósköpunum eigum við að fara að draga orkusölu? Hafa einhver samtöl átt sér stað um að tengja saman tollaviðræður og orkusölu? Hafa Bandaríkin í þessum viðræðum eða öðrum samtölum gefið eitthvað til kynna um að þau séu með hugmyndir af þessu tagi gagnvart Íslandi. Mér finnst að atvinnulífið, að því marki sem það hefur verið tengt þessum viðræðum, að það þurfi að upplýsa það. Mér finnst líka stjórnvöld þurfa að upplýsa það. En það vekur líka athygli mína að stjórnarandstöðuflokkarnir sem eru nú mjög iðnir við að heimta upplýsingar um alla hluti, þeir hafa aldrei spurst fyrir um hver er afstaða Bandaríkjanna, hvað hefur komið fram í samtölum við Bandaríkin?
Hvers vegna í ósköpunum hefur stjórnarandstaðan ekki kallað eftir þessum upplýsingum? Veit hún eitthvað meira og vill ekki fá þær upplýsingar fram? Þessi ákefð Samtaka iðnaðarins í fyrra að kalla eftir því að Ísland fari í einhverja orkusölusamninga við Bandaríkjastjórn í tengslum við tolla, finnst mér kalla á að þetta sé hreinlega opnað og það sé bara greint frá öllu sem Bandaríkin og talsmenn Bandaríkjanna í samtölum við stjórnvöld, við atvinnulífið hafa sagt.“
Hægt er að hlusta á hlaðvarpið í heild sinni hér:
Einnig er hægt að hlusta á Spotify.
