„Ef Kanada fær hagstæðan fríverslunarsamning við ESB, jafnvel aðgang að innri markaðnum, ættu þá Ísland, Noregur, Sviss og Liechtenstein ekki að gera slíkan fríverslunarsamning líka?,“ spurði Hannes Hólmsteinn Gissurarson, prófessor emeritus í stjórnmálafræði, í færslu á Facebook. Hannes nýtur töluverðrar hylli meðal íhaldsmanna og vakti það því mikla athygli þegar Björn Bjarnason, fyrrum ráðherra Sjálfstæðisflokksins, leiðrétti Hannes með því að benda á að enginn fríverslunarsamningur veiti sama aðgang að innri markaðnum og EES-samningurinn. Þá steig Jóhann R. Benediktsson, fyrrum lögreglustjóri og sendiráðsstarfsmaður, fram og benti á að EFTA ríkin væru nú þegar með fríverslunarsamning við Kanada.
Mark Carney, forsætisráðherra Kanada, hefur fundað með Ursulu von der Leyen, forseta framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, en Kanada hefur viljað styrkja böndin við Evrópu eftir að samskipti þeirra við Bandaríkin tóku að harðna. Hefur Ursula nú viðrað hugmynd um að Kanada fái aukaaðild að Evrópusambandinu, fyrst allra ríkja.
Sjá einnig: Kanada fær boð um aukaaðild að ESB – En hvað þýðir það?
Ekki viss um að EES ríkin vilji fá Sviss eða Bretland
Hannes er farinn að halla sér að þeim sem eru nú byrjaðir að ræða um uppsögn á EES-samningnum með því að segja:
„Sviss og Bretland vilja ekki vera í EES, og þá þyrftum við ekki að vera í EES heldur (en við erum þar auðvitað aðallega vegna aðgangsins að Evrópumarkaði).“
Björn Bjarnason svarar Hannesi og segir:
„Fríverslunarsamningur Kanada og ESB var gerður fyrir nokkrum árum. ESB-ríki hafa ekki öll staðfest hann. Það veitir enginn fríverslunarsamningur sama aðgang að sameiginlega markaðnum og EES-gerir. Vilja EES/EFTA-ríkin fá Svisslendinga eða Breta Í EES? Ég er ekki endilega viss um það.“
Hannes svaraði að bragði: „Ég átti nú við dýpra samstarf, eins og Kanada stefnir að núna.“
Virðist byggt á misskilningi
Jóhann R. Benediktsson steig þá fram og benti á að fríverslunarsamningur EFTA við Kanada var gerður árið 2008 og tók gildi árið 2009:
„Hvers vegna ættum við að gera annan fríverslunarsamning en þann sem við þegar höfum? Sá samningur sem EFTA ríkin eru þegar með er hliðstæður þeim samningi sem Kanada er með við ESB, en ég kann ekki skýringu á því hvers vegna sá samningur hefur enn ekki tekið gildi. Ef ESB og Kanada ætla að útvíkka gildandi samninga, ætti að vera auðvelt fyrir Ísland og EFTA ríkin að gera slíkt hið sama,“ segir Jóhann. Virtust einhverjir eiga erfitt með að skilja hvað Hannes átti við með ummælum sínum, Jóhann tekur undir það:
„Já, þetta er mjög óljóst og virðist byggt á misskilningi. Ég vænti þess að hann útskýri sína nálgun betur.“
