Íslendingar hafa alltaf verið trúgjörn þjóð. Víða í annálum má lesa frásagnir um jarteikn og fyrirboða sem fólk trúði á. Í Setbergsannál frá 1708 er getið um sjóskrímsli fyrir austan sem kom ítrekað upp úr sjónum með fuglsvængi. Þetta þótti boða eitthvað vont. Árið 1744 sást halastjarna á lofti sem sagði fyrir harðindi til sjós og lands. Fólk hefur um aldir reynt að skyggnast inn í framtíðina eða öðlast ótakmarkaða þekkingu. Á Jónsmessunótt flýtur upp óskasteinn efst á Tindastól. Þessi steinn gefur eiganda sínum ótakmarkaða möguleika á eilífri þekkingu.
Þjóðin var líka trúuð og treysti á handleiðslu æðri máttarvalda. Enginn bátur reri úr vör nema að undangenginni sjóferðarbæn. Þessi trú á guðlega forsjá hefur minnkað á tækniöld en fólk trúir enn á alls konar kraftaverk. Ég man vel eftir segularmböndunum sem fjöldi fólks gekk með til að breyta segulsviði blóðsins sér til heilsubótar. Margir leita sífellt að æðri mætti sem greiðir úr öllum þrengingum daglegs lífs.
Nú er kominn ný töfralausn við öllum vandamálum mannlegrar tilveru. Það er gervigreindin eða chatGBT. Það verður æ algengara að fólk komi til lækna, sálfræðinga eða lögfræðinga með alls kyns ráðleggingar frá gervigreindinni um rannsóknir og meðferð. Fólk matar einkenni sín og grunsemdir um heilsubrest inn í gervigreindina og hún kemur alltaf með svör og uppástungur. Trúin á þennan nýja sannleika er almenn og algjör.
Flestum finnst eins og Guð almáttugur hafi talað og hann hafi alltaf á réttu að standa. Gervigreindin kemur að æ fleiri ritgerðum og verkefnum nemenda. Tungumálanám stjórnast af leiðbeiningum gervigreindar. Hún er smám saman að koma í staðinn fyrir hið meingallaða skólakerfi. Ég hef hitt fólk sem spyr gervigreindina ráða oft á dag. Á sama tíma minnkar trúin á heilbrigða skynsemi, innsæi og eigin minni og getu.
Það er hlálegt á þessum tímum hinnar alvitru gervigreindar séu menn að fjasa yfir lélegum árangri íslenskra ungmenna í hinni illræmdu Pisa könnun. Hún gerir málskilning og lestararkunnáttu algjörlega óþarfa. Gervigreindin veit allt, getur allt og er fljót að því. Auðvitað á ungviðið að hafa fullan aðgang að þessu alvitra tölvuprógrammi í næstu prófum. Það er enginn ástæða til að reyna á litla og sæta heilann sinn ef tölvan getur leyst málin.
