Það er pláss fyrir okkur öll
Gulur september minnir okkur á mikilvægi geðræktar. En geðrækt ætti ekki aðeins að hefjast þegar eitthvað bjátar á. Getum við gert hana að eðlilegum hluta af daglegri lífsrækt okkar og um leið verið duglegri að styðja hvert annað?
Við erum hvert og eitt einstök. Enginn hefur nákvæmlega sömu reynslu, hæfileika, drauma og möguleika og þú. Hvert okkar getur gert og lagt eitthvað til sem enginn annar gerir með nákvæmlega sama hætti.
Við þurfum því ekki að verða eins og aðrir. Við þurfum að fá að vera við sjálf – finna okkar eigin styrk og njóta lífsins á eigin forsendum.
En við eigum heldur ekki að þurfa að standa ein. Eitt það dýrmætasta í lífinu er að geta notið þess saman – með fjölskyldu, góðum vinum og öðru fólki sem verður á vegi okkar.
Það er pláss fyrir okkur öll.
Vitum við meira um aðra en okkur sjálf?
Við lifum á tímum gríðarlegs ytra áreitis. Síminn fylgir okkur nánast hvert fótmál. Samfélagsmiðlar sýna okkur hvað annað fólk er að gera, hvert það ferðast, hvernig það lítur út og hverju það virðist hafa áorkað.
Við berum okkur saman. Stundum virðumst við vita meira um hvað aðrir eru að gera en hvernig okkur sjálfum líður.
Þurfum við ekki að staldra við og spyrja: Hvernig líður mér?
Hvað veitir mér gleði? Hvað gefur mér orku og hvað tekur frá mér orku? Hvað er ég að bera með mér sem ég þarf ekki lengur á að halda?
Hvað get ég sjálf eða sjálfur gert í dag til að bæta eigin líðan?
Innri friður – grunnur að hamingjuríku lífi
Einn mikilvægasti þáttur geðræktar er að finna innri frið – ró hugans.
Þegar okkur líður illa getur orðið mikil togstreita innra með okkur. Hugurinn verður órólegur, áhyggjurnar sækja að og líkaminn getur verið fullur af spennu. Við getum upplifað það eins og við séum í stöðugri baráttu – jafnvel „stríði“ við eigin hugsanir og tilfinningar.
Friðurinn er andstæða þessarar innri baráttu. Innri friður þýðir ekki að lífið verði alltaf auðvelt, að við losnum við allar áhyggjur eða að okkur eigi alltaf að líða vel. Lífið færir okkur öll mótlæti, missi og erfiðar tilfinningar.
Innri friður felst frekar í því að finna ró og öryggi innra með okkur, jafnvel þegar lífið í kringum okkur er ekki fullkomið.
Þess vegna þurfum við að gefa okkur tíma til að hlúa að okkur sjálfum, róa hugann og byggja upp innri styrk.
Þegar við finnum meiri frið innra með okkur breytast líka samskipti okkar við aðra. Við höfum meira svigrúm til að hlusta, sýna þolinmæði, hvetja og gefa af okkur af heilum hug. Við gefum frá okkur góða orku og fólki líður vel í návist okkar.
Friðurinn innra með okkur verður þannig að góðvild sem smitar út frá sér.
Eigum við 20–30 mínútur á dag fyrir okkur sjálf?
Í Qigong lífsmátanum tölum við um að taka frá um 20–30 mínútur á dag til innri ræktunar – okkar heilögu stund.
Við öndum djúpri og rólegri Qigong öndun. Hreyfum líkamann mjúklega. Kyrrum hugann. Beinum athyglinni inn á við og finnum fyrir líkamanum.
Þessar mínútur snúast ekki um árangur eða samanburð. Við þurfum ekki að sanna neitt. Við þurfum ekki að keppa við neinn.
Við megum einfaldlega vera við sjálf.
Rannsóknir á Qigong eru áhugaverðar í þessu samhengi. Kerfisbundnar yfirlitsrannsóknir hafa fundið vísbendingar um að reglulegar Qigong lífsorkuæfingar hafi jákvæð áhrif á sálræna líðan og meðal annars dregið úr þunglyndiseinkennum. Rannsóknir hafa einnig skoðað áhrif á kvíða og streitu, en niðurstöður þar eru ekki allar jafn afgerandi.
Qigong eða aðrar hugrænar æfingar eru ekki töfralausn og koma ekki í stað faglegrar geðheilbrigðisþjónustu þegar hennar er þörf. En rannsóknirnar gefa okkur góða ástæðu til að halda áfram að skoða Qigong sem eina leið til reglulegrar sjálfsræktar, þar sem öndun, mjúkar hreyfingar, einbeiting og hugleiðsla vinna saman.
Anda inn – og sleppa
Í Qigong notum við einnig myndræna sýn og hugleiðslu. Við tengjum okkur við lífsorku himins og jarðar. Með innöndun látum við bros, birtu og hreina orku fylgja andardrættinum inn í líkamann.
Með útöndun skynjum við að við sleppum því sem við viljum ekki bera áfram – spennu, áhyggjum, reiði og öðru því sem truflar okkar innri ró og daglega líf.
Anda inn – taka á móti hreinni orku og brosi.
Anda út – sleppa því sem íþyngir okkur og gefa það Móður jörð.
Náttúran gefur okkur fallega mynd af þessari hringrás. Á haustin falla laufin af trjánum. Jörðin tekur við þeim. Þau brotna niður og verða smám saman að næringu fyrir nýjan gróður. Það sem fellur til jarðar verður næring fyrir nýtt líf – hringrás náttúrunnar.
Getum við hugsað um okkar eigin geðrækt á svipaðan hátt?
Getum við æft okkur í að sleppa einhverju af því sem íþyngir okkur og skapa þannig meira rými fyrir innri frið, ró, gleði og nýjan styrk?
Sýnum okkur vináttu – leyfum brosinu að ná til hjartans
Í Qigong leggjum við mikla áherslu á brosið. Ekki aðeins brosið sem við gefum öðrum heldur innra brosið – vináttu og góðvild sem við beinum að okkur sjálfum.
Við getum verið ótrúlega dugleg að hvetja aðra en miklu harðari við okkur sjálf.
Geðrækt hlýtur líka að felast í því að geta sagt:
Ég er einstök manneskja.
Ég þarf ekki að vera eins og einhver annar.
Ég má gera mistök.
Ég get lært og vaxið.
Ég má njóta þess að vera ég.
Við byrjum á því að rækta okkur sjálf. Finnum okkar innri ró, hlöðum okkur orku og ræktum góðar tilfinningar.
Þá höfum við meira að gefa öðrum.
Sterk manneskja þarf ekki að standa ein
Geðrækt snýst ekki bara um okkur sjálf. Við þurfum hvert á öðru að halda.
Fólkið sem við umgöngumst skiptir máli. Góður vinur. Fjölskyldan. Samstarfsfélaginn. Manneskjan sem spyr af einlægni: „Hvernig hefur þú það?“
Stundum þarf ekki mikið. Bros. Símtal. Kaffibolli. Gönguferð. Knús. Hvatning. Að setjast niður, hlusta og sýna samkennd.
Verum til staðar hvert fyrir annað.
Við vitum sjaldnast hvað sá við hliðina á okkur er að glíma við. Þess vegna þurfum við samfélag þar sem við reynum að styðja og hvetja hvert annað í stað þess að öskra hvert á annað eða ýta hvert öðru niður.
Geðrækt snýst því ekki aðeins um að styrkja okkur sjálf. Hún snýst líka um að hjálpa fólkinu í kringum okkur að finna sinn eigin styrk og innri frið.
Það er pláss fyrir okkur öll
Kannski er það einn mikilvægasti boðskapur Guls september.
- Við þurfum ekki öll að vera eins.
- Við þurfum ekki öll að fara sömu leið.
- Við getum hvert og eitt fundið okkar eigin lífstakt, ræktað styrkleika okkar og notið þess sem lífið hefur að gefa – um leið og við finnum fyrir góðvild og stuðningi hvert frá öðru.
Tökum frá tíma til að rækta okkur sjálf.
Öndum. Hreyfum okkur. Brosum. Kyrrum hugann.
Sleppum einhverju af því sem við þurfum ekki lengur að bera.
Finnum friðinn innra með okkur.
Því þegar við finnum meiri innri frið eigum við auðveldara með að gefa af okkur af heilum hug, njóta samverunnar og skapa frið í samskiptum okkar við aðra.
Verum góð við okkur sjálf og gefandi hvert við annað.
Ræktum okkur sjálf til að geta betur notið lífsins saman.
Það er pláss fyrir okkur öll.
Höfundur heldur fyrirlestra um leiðtogamenningu og kennir Qigong lífsorkuæfingar – lifsraekt.is
