Það eru nokkrar vikur síðan ég byrjaði að lyfta aftur. Ég tek svona tímabil á nokkurra ára fresti en núna hef ég látið hótanir lýðheilsufræðinga um beinþynningu kvenna og ótímabæran dauða hræða mig til að lyfta lóðum nokkrum sinnum í viku og mér líður æðislega. Það má segja að ég sé orðin háð þessu. Instagramið mitt er orðið gersamlega óþolandi. Að lyfta þungum hlutum upp og niður eða til hliðar, hvernig sem maður gerir það, virðist ekki flókið. Samt skiptir máli að gera það rétt. Annars verður manni ógeðslega illt og það sem verra er: maður getur verið rosalega asnalegur innan um hina sem eru að æfa rétt.
Það versta er auðvitað að fá ábendingu um líkamsstöðu. Þetta hefur aldrei komið fyrir mig, enda er ég nánast fullkomin í mínum æfingum, en ég hef heyrt sögur. Þetta er því mjög stressandi staða fyrir byrjendur. „Allir eru sérfræðingar hérna inni nema ég“ og „allir eru massaðir nema ég.“
Síðan líða vikurnar og mánuðirnir og maður áttar sig á því að fæstir þarna inni vita nákvæmlega hvað þeir eru að gera. Margir eru bara örþreyttir með ungbarnaælu á öxlinni, að jafna sig eftir kulnun eða aðgerð eða einfaldlega að koma sér í form eftir eitthvað áfall. Venjulegt fólk með venjuleg vandamál. Námsmenn í símanum og brúnkukrems-skvísur sem lifa á pakkanúðlum og NOCCO. Sérfræðingarnir eru fáir, flestir vel meinandi og yfirleitt ekki að gefa alvöru ráð nema gegn greiðslu. Minnimáttarkenndin var óþörf frá upphafi. Kæru Íslendingar. Þessi World Class-salur er eins og Evrópusambandið. Við þurfum ekki að vera smeyk.
Íslendingar hafa lengi talað um Evrópusambandið eins og það sé æfingasalur fullur af atvinnumönnum sem bíða þess að sjá okkur gera eitthvað vitlaust. Kerfið er stórt, reglurnar margar og tækin merkt á tungumáli sem enginn skilur. Okkur er sagt að um leið og við stígum yfir þröskuldinn muni einhver taka af okkur stöngina, fiskinn, grænu orkuna, krónuna og yfirráðin yfir eigin líkama. En ótti er ekki stjórnskipuleg greining og þjóðerniskennd er ekki hagfræðileg úttekt.
Á morgun, laugardag, er ekki verið að spyrja hvort Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið. Spurningin er: „Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?“ Það er bókstaflega það sem stendur á kjörseðlinum. Atkvæði með viðræðum er því ekki samþykki fyrir aðildarsamningi sem hefur ekki verið gerður. Það er samþykki fyrir því að fá samninginn á borðið svo þjóðin geti tekið afstöðu til einhvers raunverulegs.
Þar að auki erum við ekki að koma inn í salinn í fyrsta sinn. Ísland er þegar nátengt Evrópusambandinu í gegnum EES-samninginn og Schengen. Við tökum nú þegar upp stóran hluta þeirra reglna sem gilda á innri markaðnum, greiðum til samstarfsins og tökum þátt í ýmsum stofnunum og áætlunum, en allt án atkvæðisréttar innan stofnana ESB þegar reglurnar eru samþykktar.
Við erum sem sagt þegar með aðgangskort að stórum hluta salarins. Við borgum fyrir aðstöðuna og fylgjum reglunum en höfum takmarkað um það að segja hvaða tæki eru keypt og hvar þau standa.
Við höfum líka farið í gegnum þetta ferli áður. Þegar hlé var gert á aðildarviðræðunum árið 2013 höfðu 27 af 33 samningsköflum verið opnaðir og 11 þeirra verið lokað til bráðabirgða. Það þýðir ekki endilega að hægt sé að ýta á „play“ og halda áfram nákvæmlega þar sem frá var horfið. En það þýðir líka að við erum ekki algjörir byrjendur og að veruleg vinna hefur þegar farið fram. Auðvitað þarf að svara erfiðum spurningum. Sjávarútvegur, landbúnaður, orkumál, gjaldmiðill og framsal ríkisvalds eru ekki smáatriði sem hægt er að sópa undir jógamottu. Aðild myndi kalla á miklar skuldbindingar og Evrópusambandið kemur ekki að borðinu með autt blað. Grundvallarreglur sambandsins eru ekki samningsatriði, þótt semja megi um aðlögunartíma og eftir atvikum sérstakar lausnir vegna sérstöðu ríkja.
En það er engin leið að vita hvort hagsmunum Íslands verði nægilega vel borgið nema látið sé á það reyna. Viðræðurnar kosta tíma og peninga, eins og allt sem skiptir máli. En niðurstaðan getur líka verið sú að samningurinn sé lélegur. Þá höfnum við honum. Það er ekki ósigur heldur tilgangurinn með því að fá hann yfirleitt á borðið.
Ég kýs já á morgun vegna þess að ég vil vita hvað stendur í samningnum áður en ég ákveð hvort ég vilji samþykkja hann. Mér finnst það eðlilegt. Ég vil að við kynnum okkur reglurnar, spyrjum óþægilegu spurninganna og látum reyna á það hvað fæst fram. Ég vil að endanleg afstaða okkar byggist á raunverulegu tilboði en ekki þjóðsögum um það sem gæti hugsanlega staðið í tilboði sem enginn hefur búið til. Sterkt og sjálfstætt ríki þarf ekki að óttast samningaviðræður. Það getur gengið inn, tekið pláss, sett fram kröfur og gengið aftur út ef tilboðið er lélegt.
Eftir að hafa kynnt mér stofnanir Evrópusambandsins og starfað í verkefnum með nokkrum slíkum get ég fullvissað ykkur um að þar inni eru ekki allir sérfræðingar heldur. Þar er líka fullt af örþreyttu fólki með ungbarnaælu á öxlinni, að horfa á símann og reyna að muna hvaða takki stillir bekkinn. Við erum bara fólk og flest að reyna að gera okkar besta. Ég ætla að minnsta kosti að þora að ganga inn í salinn.
