Framsóknarflokkurinn virðist eindregið á móti því að segja já í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst. Í hugum margra – sérstaklega yngri kjósenda – er þetta hin náttúrulega afstaða Framsóknar, annað væri eiginlega óhugsandi. Þetta er þó mikill misskilningur og söguleg gleymska. Ef allt væri með felldu í elsta stjórnmálaflokki landsins ætti að minnsta kosti helmingur forystumanna og almennra flokksmanna að segja já í kosningunum. Framsóknarflokkurinn, og sérstaklega fyrrverandi formaður hans, Halldór Ásgrímsson, á drjúgan og jafnvel afgerandi þátt í því að setja aðild að Evrópusambandinu á dagskrá íslenskra stjórnmála. Á flokksþingi Framsóknarflokksins í janúar 2009 var síðan samþykkt með miklum meirihluta atkvæða að Ísland skyldi hefja aðildarviðræður við Evrópusambandið.
Ólík sjónarmið
Ólík sjónarmið í utanríkismálum hafa gjarnan rúmast innan Framsóknarflokksins. Margir Framsóknarmenn voru lengi efasemdarmenn um veru bandarísks herliðs á Íslandi og ólík sjónarmið í Evrópumálum hafa ætíð verið til staðar, hvort heldur um EFTA-aðild, EES eða ESB. Þegar greidd voru atkvæði um samninginn um Evrópska efnahagssvæðið í janúar 1993 klofnaði Framsóknarflokkurinn í afstöðu sinni. Helmingur þingflokksins sagði nei og helmingur sat hjá. Steingrímur Hermannsson formaður flokksins fór fyrir nei-liðum, en vara-formaður flokksins Halldór Ásgrímsson var leiðtogi þeirra sem sátu hjá. Halldór var almennt jákvæður í garð samningsins og taldi ekki ábyrgt að leggjast gegn svo mikilvægum samningi fyrir íslenskt atvinnulíf. Sjónarmið Steingríms hafa ekki staðist dóm sögunnar sérlega vel, en Halldór birtist sem raunsærri og framsýnni leiðtogi að þessu leytinu. Þegar Halldór varð síðan formaður flokksins og utanríkisráðherra varð honum tíðrætt um mikilvægi evrópskrar samvinnu og að ekki mætti útiloka fulla aðild að ESB í framtíðinni. Halldór færði einnig sannfærandi rök fyrir því að aðild að ESB væri ekki ógn við íslenskan sjávarútveg og auðlindir, yfirgnæfandi líkur voru að hans mati á góðum samningum um þessi efni. Halldór var sjávarútvegsráðherra frá 1983 – 1991 og þekking hans á málefnum sjávarútvegsins meiri en flestra annarra stjórnmálamanna. Það er í raun óhugsandi að Halldór hefði talað jákvætt um mögulega aðild að ESB ef hann teldi það ógna íslenskum sjávarútvegi.
Sjálfstæði og fullveldi
Í merkilegri ræðu á Hrafnseyri við Arnarfjörð (fæðingarstað Jóns Sigurðssonar) færði Halldór rök fyrir því að alþjóðleg samvinna og viðskipti væru ekki ógn við sjálfstæði og fullveldi þjóða. Þjóðir væru hverjar annarri háðar, lífskjör þeirra og öryggi samtvinnuð. „Þegar menn deila kjörum með öðrum, jafnvel fullveldi, verða hinir sömu að eiga fulla aðild að sameiginlegum ákvörðunum er varðar framtíðarhag“ sagði hann meðal annars. Ísland á allt sitt undir góðum viðskiptum við önnur lönd og fullveldi þjóðarinnar er tæki til þátttöku í alþjóðlegum stofnunum til að tryggja hagsmuni af þessu taginu. Það er því rangt að mati Halldórs að stilla slíku samstarfi ætíð upp sem einhverri ógn við fullveldi og sjálfstæði.
Arfleið Halldórs
Halldór sat nánast samfellt á þingi frá 1974 til 2006, var sjávarútvegsráðherra, utanríkisráðherra og forsætisráðherra. Þrátt fyrir þetta er hann nánast gleymdur og arfleið hans lítt haldið á lofti. Þó að Framsóknarflokkurinn hafi þurft að setja Sigmund Davíð Gunnlaugsson af sem formann, lifði hugmyndafræði hans enn í flokknum. Sigurður Ingi Jóhannsson og Lilja Alfreðsdóttir voru pólitískir bandamenn Sigmundar Davíðs og fylgja stefnu hans, sérstaklega í málefnum ESB. Áður var hátt til lofts og vítt til veggja í Framsóknarflokknum, en nú virðist Guðni Ágústsson vera holdgervingur flokksins í Evrópumálum. Guðni heldur nú sömu ræðurnar gegn ESB og hann gerði gegn Evrópska efnahagssvæðinu fyrir rúmum þrjátíu árum. Fylgismenn sjónarmiða Halldórs virðast hafa horfið á braut eða halda sig til hlés, sem kannski skýrir lítið fylgi Framsóknarflokksins um þessar mundir.
