Andstæðingar þess að þjóðin fái að sjá aðildarsamning að ESB að loknum viðræðum beita miklum hræðsluáróðri og blekkingum í málflutningi sínum. Þvert gegn skýrum yfirlýsingum forráðamanna sambandsins og reynslunni af inngöngu annarra ríkja reyna þeir að telja íslenskum kjósendum trú um að um ekkert sé að semja, að engar varanlegar sérlausnir séu í boði, að ekkert tillit verði tekið til sérstöðu Íslands varðandi t.d. sjávarútveg og landbúnað.
Andstæðingar Evrópusambandsaðildar hafa ólmast um árabil gegn viðræðum og auknum tengslum við sambandið. Þeir halda úti sérstökum samtökum, Heimsýn, sem eru einlæg öfgasamtök gegn aðild að ESB og frekari tengslum við útlönd og útlendinga. Hjá þessum samtökum gætir útlendingahræðslu og minnimáttarkenndar við allt sem erlent er og framandi. Heimsýn talar fyrir einangrun. Talið er að rekstur samtakanna sé að mestu kostaður af sjávarútvegsfyrirtækjum á Íslandi eða samtökum þeirra og Bændasamtökum Íslands. Heimsýn hafði lengi vel skrifstofu á sama stað og Bændasamtökin á Hótel Sögu áður en samtökin misstu eignina frá sér og þurftu að flytja á brott.
Nú virðast nokkrir andstæðingar ESB-aðildar óttast að málflutningur Heimsmyndar falli í grýttan jarðveg og því hafa nokkrir fulltrúar stórfyrirtækja, sem hafa mikinn beinan hag af því að viðhalda því kerfi örmyntar, verðbólgu og verðtryggingar, sem um langt árabil hefur verið að sliga íslenskt launafólk og gerir það að verkum að Íslendingar borgar þrefalt hærri vexti af húsnæðislánum sínum en þær þjóðir sem nota evru. Vel að merkja, í nei-fylkingunni eru líka fulltrúar útflutningsfyrirtækjanna sem hafa yfirgefið krónuhagkerfið og komið sér fyrir í vaxtaumhverfi evrunnar. Af einhverjum óskiljanlegum ástæðum hafa verkalýðsleiðtogar, sem fram til þessa hafa þótt öflugir baráttumenn fyrir hagsmunum sinna umbjóðenda, hoppað á vagn fasteignafélaga og stórútgerðar og taka virkan þátt í samtökum sem berjast gegn hagsmunum íslensks launafólks.
Orðið á götunni er að Evrópumálin hafi lengi verið umdeild á Íslandi og valdið talsverðum vandræðum í sumum stjórnmálaflokkum. Ekki síst í Sjálfstæðisflokknum enda hafa síðari tíma forystumenn flokksins ekki haft kjark til að takast á við málin heldur hrakist undan hótunum þröngra en öflugra hagsmuna innan flokksins með alvarlegum afleiðingum, eins og kunnugt er.
Orðið á götunni er að átök um tengsl við alþjóðleg samtök séu alls ekki ný af nálinni í stjórnmálaumræðu á Íslandi. Árið 1969 voru til dæmis mjög skiptar skoðanir um inngöngu Íslands í EFTA. Á endanum var tekin ákvörðun um inngöngu, Íslandi til mikillar gæfu. Um það er tæplega deilt lengur.
Bjarni heitinn Benediktsson, forsætisráðherra, var þá formaður Sjálfstæðisflokksins og lagði þunga áherslu á að Ísland gengi í EFTA. Átök urðu um málið á landsfundi flokksins árið 1969 en þá sagði Bjarni m.a. frægri ræðu:
„Ef menn vilja einangrun, þá verða þeir að taka afleiðingum hennar og reyna þá hvorki gagnvart sjálfum sér né öðrum að hræsna með því að þeir séu hinir mestu framfaramenn. Þeir eru þvert á móti menn afturhalds og úrtölu. Einangrunin, sem nærri hafði drepið þjóðina á löngum, þungbærum öldum, er þeim runnin svo í merg og bein, að þeir daga uppi sem nátttröll á tímum hinna mestu framfara. Vísindi og tækni nútímans og hagnýting þeirra er bundin þeirri forsendu, að víðtækt samstarf eigi sér stað. Þess vegna leita jafnvel stórþjóðir samstarfs hver við aðra, jafnt stórar þjóðir sem smáar. Ef stórþjóðunum er slíkt þörf, þá er smáþjóðum það nauðsyn. Auðvitað verður að hafa gát á …
En eðlilegt er, að almenningur spyrji: Ef aðrir, þeir sem eru okkur líkastir að menningu og efnahag, hafa svo góða reynslu, hví skyldum við þá óttast að reynsla okkar yrði önnur og lakari?“
Orðið á götunni er að þessi rök sem Bjarni heitinn Benediktsson flutti fyrir inngöngu Íslands í EFTA á landsfundi flokksins árið 1969 séu enn í fullu gildi sem rök fyrir inngöngu okkar í Evrópusambandið. Ef allt væri eðlilegt gerðu forystumenn flokksins orð nú að sínum og berðust fyrir upptöku aðildarviðræðna. En seint mun forysta Sjálfstæðisflokksins í dag geta mátað sig við foringja á borð við Bjarna hinn eldri.
