Það þýðir ekkert fyrir stjórnarandstöðuna að leggja til gerð fríverslunarsamnings við Bandaríkin í stað aðildar að Evrópusambandinu. Bandaríkin gera ekki fríverslunarsamninga lengur heldur leggja á ýmist himinháa tolla eða ofurtolla. Meira að segja Bretlandi hefur ekki tekist að gera fríverslunarsamning við Bandaríkin. Þeir sem vilja segja nei verða að koma með betra plan en þetta. Þorsteinn Pálsson, fyrrverandi forsætisráðherra, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
„Ég sé það að stjórnarandstaðan er núna að segja: Við eigum ekkert að vera að hugsa um Evrópusambandið, við eigum að gera fríverslunarsamning við Bandaríkin.“
Við erum ekki með fríverslunarsamning við Bandaríkin …
„EFTA hefur reynt það í áratugi og það hefur alltaf strandað á því að við og Norðmenn höfum ekki viljað frjálsan innflutning á landbúnaðarafurðum. En þetta er svona því fráleitara núna að Bandaríkin gera ekki fríverslunarsamninga. Þau gera bara samninga þar sem þau ákveða einhliða ofurtolla eða himinháa tolla. Og tollar geta lækkað í svona samningum úr því að vera himinháir niður í það að vera ofurtollar gegn því að ríki afhendi auðlindir eða tryggi það að atvinnustarfsemi í viðkomandi landi flytjist til Bandaríkjanna og það eru alls konar þvinganir af þessu tagi þannig að þeir eiga ekki fríverslunarviðræður við nokkra þjóð í heiminum af því þeir hafa yfirgefið það. Að tefla því fram sem valkosti gegn aðild okkar að frjálsu tollabandalagi Evrópusambandsríkjanna. Í raun og veru er ekki hægt að túlka það öðruvísi en sem hugmynd um það að Ísland eigi bara að skipta um hugmyndafræði í utanríkisviðskiptastefnu sinni.
Þetta finnst mér að þurfa að ræða með miklu dýpri hætti en gert hefur verið og þeir sem tala á þennan veg þurfa að gera grein fyrir því hvert þeir eru að stefna, hvaða möguleikar eru á því að semja við ofurtollaríki og hvað kosta samningar við ofurtollaríki. Þannig að allt þetta þarf að draga upp á yfirborðið.“
Við erum pínulítil þjóð, við erum um 400.000 manns. Við höfum ekkert afl, við náttúrlega erum ekki herveldi. Við höfum ekkert afl þó við séum rík þjóð og höfum það eða getum haft það mjög gott í þessu landi. Þá megum við okkar lítils ef lögmál frumskógarins er orðið ráðandi.
„Ef lögmál frumskógarins ræður, þá bara erum við litla Ísland. Horfðu bara til Bretlands, það var eitt af stórloforðunum í Brexit, svo gerum við bara á einni viku fríverslunarsamning við Bandaríkin. Nú eru liðin tíu ár og þeir hafa að vísu gert samninga við Bandaríkin en þeir eru mjög takmarkaðir og mjög langt frá því sem menn þá dreymdi um. En þar eru Bandaríkin líka að leggja mjög þunga pressu á Breta um að breyta alls konar hlutum, jafnvel stefnu í orkumálum og þar fram eftir götunum. Þannig að jafnvel fimmta sterkasta efnahagsveldi í heimi hefur ekkert að gera þannig séð í tvíhliða samningum við öflugasta efnahagsveldið og öflugasta herveldið.
Þetta er auðvitað bara veruleiki sem öll ábyrg stjórnvöld verða að horfast í augu við og verða líka að segja þjóðinni satt og rétt hver staða landsins er í þessu efni. Hún er ekkert önnur en annarra verulega stærri grannríkja okkar eins og í Skandinavíu og Evrópu. Og ef eitthvað er hún heldur veikari bara vegna smæðarinnar.
Mér finnst að það vanti að menn bara af fullri ábyrgð tali um þetta í þessari nýju heimsmynd. Annaðhvort eru menn að bara gera sér ekki grein fyrir því hvað breytingin hefur verið mikil eða menn eru bara að forðast það að ræða ábyrgt um það að þegar heimurinn og aðstæður breytast jafn stórkostlega eins og nú hefur átt sér stað, þá verður Ísland að meta stöðu sína upp á nýtt. Og það felst svo mikið ábyrgðarleysi í því að ætla að segja nei án þess að leggja fram mat á stöðu Íslands og segja: „Við ætlum þá, ef við segjum nei, þá ætlum við að fara þessar og þessar leiðir.“ En það er ekki gert nema með einhverjum bara svona yfirborðsyfirlýsingum um fríverslunarsamning við ríkið sem gerir ekki fríverslunarsamninga lengur.“
Hægt er að hlusta á hlaðvarpið í heild sinni hér:
Einnig er hægt að hlusta á Spotify.
