Bændasamtök og bændur hafa farið mikinn í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar og ekki hikað við að bera á borð fyrir landsmenn megnustu ósannindi og falsfréttir. Þeir hafa sýnt kjósendum dónaskap og lítilsvirðingu sem landsmenn verðskulda ekki, fólkið sem heldur bændastéttinni uppi.
Orðið á götunni er að stétt sem þiggur 30 milljarða króna í styrki á ári hverju ætti frekar að koma fram af kurteisi og þakka fyrir sig frekar en að sýna velgjörðarmönnum sínum lítilsvirðingu með lygaáróðri. Ekki nóg með að bændur þiggi 30 milljarða árlega í styrki úr opinberum sjóðum, af skattpeningum landsmanna, heldur kaupa þessir sömu landsmenn alla framleiðslu bændanna hvort sem eru mjólkurafurðir eða kjötvörur. Án Íslenskra neytenda sem kaupa af þeim framleiðsluna gætu þeir ekki neitt.
Að undanförnu hafa bændasamtökin haldið uppi skefjalausum áróðri sem er svo ómerkilegur að til háborinnar skammar er fyrir samtökin. Gefin var út „skýrsla“ sem er ekkert annað en ómerkilegt áróðursplagg. Þar voru tínd til neikvæð atriði en ekki vikið að neinu jákvæðu. Alveg einhliða málflutningur. Það sem er enn verra er að ekki var gerð nein tilraun til að horfast í augu við dapurlegan raunveruleika sem þróun landbúnaðar hefur verið á undanförnum árum og áratugum. Þróunin hefur verið niður á við eins og tölur sýna og staðreyndir. Samtök bænda sýna engan vilja til að bregðast við og fyrirskipa bændum þess í stað að segja nei við nýjum möguleikum, segja nei við framtíðinni.
Bændur á Íslandi hafa svo sem áður verið á móti framförum eins og til dæmis þegar þeir settu sig upp á móti ritsímanum árið 1905. Þá riðu bændur hópreið til Reykjavíkur um hásláttinn til að mótmæla símanum! Þeir höfðu ekki erindi sem erfiði. Síminn kom til landsins og um landið þrátt fyrir andóf bændanna. Hafa þeir ekkert lært síðan?
Orðið á götunni er að birtar tölur um þróun landbúnaðar á Íslandi sé ekkert til að gleðjast yfir og ættu að vekja bændur upp til verka þannig að þeir geri tilraunir til að bæta hagsmuni og stöðu stéttarinnar áður en hún lognast út af. Í skýrslu þeirra eru ekki gerðar neinar tilraunir til að skýra hvers vegna bændum hefur fækkað frá 1985 úr því að vera 7,9 prósent þjóðarinnar niður í tvö prósent landsmanna árið 2025, á 40 árum. Meðalaldur þeirra hefur einnig hækkað úr 45 árum í 66 ár á 40 árum sem sýnir að nýliðun í stéttinni hefur brugðist.
Árið 1985 voru í landinu 828.000 vetrarfóðraðar kindur. Árið 2025 voru vetrarfóðraðar kindur komnar niður í 335.000. Bændastéttin horfir upp á þessa þróun og virðist vilja halda henni áfram – niður á við. Það má ekki leita nýrra leiða og það er verið að hvetja bændur og búalið til að segja nei við nýjum framtíðarmöguleikum sem ættu að geta snúið öfugþróuninni við. Það hlýtur að vera mikils virði fyrir íslenskan landbúnað að fá aðgang að 450 milljón manna markaði Evrópusambandsins.
Spyrja má hvers vegna bændur velja að koma svona fram við þjóðina sem styrkir þá um 30 milljarða króna á ári með skattpeningum sínum úr ríkissjóði og kaupir alla framleiðslu þeirra. Það er illskiljanlegt. Hverjir hvetja þá til þessarar háttsemi? Hverjir hafa aðgang að bændum af þeim sem hafa persónulegan hag af því að Ísland verði einangrað og þeir hafi áfram frið til að sinna sínum viðskiptum við einokunaraðstæður? Von er að spurt sé. Margir kunna vafalaust svörin við þessu!
Orðið á götunni er að íslenskur landbúnaður hafi algerlega staðnað og kominn sé tími til að stokka upp spilin. Til þess þarf dugmikla forystumenn sem þora að horfa fram á veginn og aðhyllast ekki einangrun og stöðnun í landbúnaði hér á landi.