Það er mikið rætt og ritað um ESB þessa dagana. Umræðan er oft og tíðum ansi skrautleg, eða frjálsleg öllu heldur, og já- og nei-sinnar rugla í okkur endalaust.
Ein er sú fullyrðing sem já-sinnar halda stöðugt á lofti að við verðum að eiga sæti við borðið, þar sem reglurnar eru settar, annars séum við áhrifalausir þiggjendur að regluverki ESB. Þessi fullyrðing er beinlínis röng.
Las viðtal í Morgunblaðinu 19. ágúst við Stefán Gíslson hjá ráðgjafafyrirtækinu Enivronice. Tilefnið var frétt af nýrri umbúðareglugerð ESB, sem við fyrstu sýn virðist samin af fáráðlingum, en tilgangurinn víst göfugur, minnka sóun í nafni umhverfisverndar. Forsvarsmenn útflutningsfyrirtækja barma sér yfir enn einni íþyngjandi reglugerð ESB og tilheyrandi fyrirhöfn og kostnað.
Þótt ESB hafi tilhneigingu til að regluvæða tilveru okkar í drep, bendir Stefán á að reglurnar séu yfirleitt kynntar með góðum fyrirvara og tímasettar til að hægt sé að hafa árif á ákvarðanatökuna, gera athugasemdir og stinga upp á breytingum í ljósi sérstakra aðstæðna, eða eins og Stefán bendir á, þetta er spurning um heilbrigða skynsemi. Það getur t.d. tæplega talist umhverfisvænt að sigla eða fljúga með tómar frauðplastpakkningar undan fiski til baka til Íslands, þannig að hægt sé að þrífa þær þar og endurnýta? Jafnframt áréttar Stefán að Norðmenn hafi hafist handa við að rýna þessa reglugerð um leið og hún var kynnt og tekur annað dæmi um andvaraleysi Íslendinga, þegar nýjar reglur um meðferð úrgangs voru kynntar 2017. Norðmenn hrukku strax í gírinn, en Íslendingar vöknuðu upp við vondan draum 2023 þegar reglugerðin tók gildi. Með sofandahætti höfðu Íslendingar ekki haft rænu á að sýna af sér heilbrigða skynsemi.
Get fallist á að það geti verið gott að eiga sæti við borðið, en það gagnast lítið ef sá, er situr í sætinu, sefur á fundum.
Annað sem er já-sinnum hugleikið er evran. Ég hef búið hér nánast alla mín ævi og þekki þetta allt: „græddur er geymdur eyrir,“ gengisfellingarnar, 5 krónu peningaseðilinn, álkrónuna (hún flaut), núllin tvö, verðtrygginguna, verðbólguna o.s.frv. Væri alveg til í stöðugri gjaldmiðil eins og þegar ég bjó í Bandaríkjunum og Svíþjóð, en einhverra hluta vegna hefur þeim, sem hefur verið falin hagstjórnin á hverjum tíma, verið afar mislagðar hendur og við erum alltaf í sama ruglinu og erum enn, og blessuð krónan blóraböggullinn. Af hverju getur t.d. Barbados, eyja í Karíbahafi með tæplega 300.000 íbúa, verið með eigin gjaldmiðil, barbadian dollar, án þess að vera í endalausum efnahagslegum kollsteypum?
Rúmenía fékk aðild að ESB 2007 og nú, nítján árum síðar, hefur Rúmenum enn ekki tekist að uppfylla þau skilyrði sem þarf til upptöku evru. Mér skilst að verðbólga þar sé nú um 11% og einsýnt að rúmensk hagstjórn mun aldrei leiða til upptöku evru. Sama á við hér, við erum föst í e.k. rúmenskri hagstjórn og þar við situr. Við getum gengið í ESB en við fáum aldrei evru. Barbadian dollar?
Bestu kveðjur úr óbærilegum léttleika tilverunnar.
