Árni Snævarr fyrrum fréttamaður og nú upplýsingarfulltrúi hjá Sameinuðu þjóðunum nefnir í athyglisverðum pistli fjölda atriða sem hann telur hafa farið úrskeiðis hjá þeim sem beittu sér fyrir því að já yrði ofan á í þjóðaratkvæðagreiðslunni um helgina. Nefnir Árni ekki síst að ástríðu hafi skort meðal já-hreyfingarinnar og beinir gagnrýni sinni meðal annars að forsætisráðherra.
Árni fór ekki í grafgötur með að hann kysi já og teldi betra fyrir land og þjóð að það yrði ofan á.
Hann skrifar í Facebook-pistli:
„Já-hliðin fær kurteisisverðlaunin 2026, en var jafn ástríðulaus og vígorðið: „já til að sjá."“
Árni segir fyrir liggja að atkvæðagreiðslunni hafi verið flýtt vegna yfirlýstrar ásælni Donald Trump Bandaríkjaforseta í yfirráð yfir Grænlandi og breyttra aðstæðna í alþjóðamálum. Samt hafi þetta lítið sem ekkert verið rætt í kosningabaráttunni.
Hann segir að Já-liðar hafi verið of seinir að stofna til samtaka sem hafi ekki verið gert fyrr en í byrjun sumars. Engin vígorð hafi verið höfð uppi nema hið veika „já til að sjá.“ Það hafi verið of veikt mótvægi við vígorð nei-liða til að mynda um glötun íslenskra náttúruauðlinda.
Árni segir forystu Já-hreyfingarinnar hafa verið of veika og reynslulitla og málefnastarf innan hreyfingarinnar hafi verið slakt.
Of sein
Forsætisráðherra hafi einnig farið allt of seint að mæla að einhverju ráði fyrir já-inu:
„Kristrún Frostadóttir alltaf með bakdyrnar opnar. Fór af stað eftir að nei-hafði mótað umræðuna.“
Árni segir að ekkert hafi verið gert til að tryggja jákvæð skilaboð frá ESB ríkjunum. Utanríkisráðuneytið hafi haldið sig til hlés og svör þaðan við fullyrðingum um kostnað við ESB-aðild hafi komið allt of seint og verið óskiljanleg.
Hann nefnir einnig ákveðna leið sem hefði verið nauðsynleg til að afla já brautargengi:
„Eina leiðin til að fá já hefði verið að fá sameiginlega yfirlýsingu um stuðning amk. Norðurlanda, helst Frakka og/eða Þjóðverja.“
Árni ítrekar þá skoðun sína að ástríða já-hreyfingarinnar hafi verið engin og segir að lítið hafi verið talað um ágæti ESB-aðildar og að útlendingar hafi ekkert verið virkjaðir í baráttunni.
Hann gagnrýnir þingflokk Samfylkingarinnar fyrir að taka engan þátt í baráttunn fyrir já að undanskildum Degi B. Eggertssyni sem hafi verið of umdeildur til að vinna já-inu nægilegt gagn.
Árni tekur þó undir í athugasemdum með þeim sem benda honum á að Ása Berglind Hjálmarsdóttir og Dagbjört Hákonardóttir þingmenn Samfylkingarinnar hafi tekið virkan þátt í að beita sér fyrir því að já yrði ofan á.
Værukær
Egill Helgason sjónvarpsmaður tekur undir með Árna og segir baráttu Já-liða hafa einkennst af værukærð:
„Það er eins og ég hef sagt. Þau mislásu þetta. Héldu að það lægi í augum uppi hvað þetta væri sjálfsögð og skynsöm og lýðræðisleg leið. Það myndu allir sjá. Þyrfti varla að tala fyrir henni. Og að ríkisstjórnin ætti ekki að skipta sér af.“
