Eyjan

Agnar H. Johnson skrifar: Verum jákvæð og opin fyrir tækifærum

Mynd

Agnar H. Johnson skrifar

Viljum við halda möguleikunum opnum fyrir ungt fólk og framtíðarkynslóðir? Eða ætlum við að loka á stærstu tækifæri sem gætu verið handan hornsins? Lokum ekki á framtíðarmöguleika þjóðarinnar til bættra lífskjara og öryggis. - Tækifæri sem mun vart bjóðast aftur. 

Margir óttast breytingar og skelfast það sem þeir þekkja ekki. Það er kannski mannlegt. Að loka á tækifærin getur verið skelfilegra en óttinn sjálfur. Viljum við sem þjóð virkilega loka dyrum og brjóta brýr? Svarið fæst laugardaginn 29. ágúst. 

Íslenska krónan er ígildi vistarbanda gamla tímans

Okurvextir eru að sliga almenning og mörg fyrirtæki í landinu. Fólk flytur síður heim úr námi því erfitt er að koma sér þaki yfir höfuðið. Íslenska krónan mismunar fyrirtækjum sem sum nota evru og bjóðast þar með mun lægri fjármögnun en öðrum á samkeppnismarkaði. 

Verðtryggða krónan er sérstakur gjaldmiðill. Leigufélög hafa hag af því að gera samninga í slíkum gjaldmiðli. Fyrirkomulagið veldur því að mánaðarlega hækkar húsaleigan. Hækkunin getur verið vegna ótengdra þátta. Sama gildir um höfuðstól verðtryggðra lána. Vextir ofan á verðtryggingu eru hærri en nafnvextir í nágrannaríkjum. Verðtryggð króna er sjálfvirk peningavél stóreignamanna.

Veruleg breyting til batnaðar yrði ef Íslendingar tækju upp næststærsta gjaldmiðil heims í stað krónu sem er bæði kostnaðarsamur og einn sá minnsti. Vaxtalækkunin gæti hafist fljótlega eftir aðild þegar peningastefnan lægi fyrir og áður en upptaka evru hæfist. Evrópski seðlabankinn myndi styðja slíkt ferli með trúverðugum hætti.

Að varast framfarir

Á þjóðin að hlýða fulltrúum gamla kerfisins? Þeir sem vilja hvorki sjá samning né leyfa þjóðinni að greiða atkvæði um hann hafa margir verið á móti ýmsum öðrum framfaraskrefum svo sem aðildinni að NATO, EFTA og EES. Þessir einstaklingar og hagsmunaaðilar eru jafnframt á móti því að Íslendingar kanni samningsstöðu sína gagnvart Evrópusambandinu án skuldbindinga. Sumir höfðu efasemdir um að hefja útsendingar sjónvarps í lit hér á landi, sölu bjórs og byggingu flugstöðvar á Keflavíkurflugvelli. Þeir hinir sömu hefðu eflaust mótmælt símasambandi við útlönd fyrir 120 árum síðan líkt og bændur gerðu á þeim tíma.  –  Hver er framtíðarsýn fólks sem hafnar enn einu framfaraskrefinu? 

Ánægja aðildarríkja með ESB

Íbúar aðildarríkja Evrópusambandsins er mikil, en þrír af hverjum fjórum íbúum telja aðildina hafa fært sér raunverulegan ávinning samkvæmt nýlegri könnun. Í Svíþjóð hefur stuðningur við ESB-aðild farið vaxandi síðustu ár og mælist á bilinu allt að 85% samkvæmt viðurkenndum könnunum. Danir ásamt Írum hafa mælst með einn mesta stuðning allra aðildarþjóða, en hátt í 90% íbúa eru ánægð með ESB. Í Finnlandi hefur stuðningur við ESB-aðild aukist, sérstaklega eftir innrás Rússa í Úkraínu og er nú allt að 80%.

Tækifærin

Ísland hefur innleitt um þrjá fjórðu af meginreglum ESB í gegnum EES. Fyrir utan þessar meginreglur eru ýmsar tímabundnar reglur sem teljast ekki með meginreglum. Ísland er því að stórum hluta innan meginreglna sambandsins án þess að hafa þar áhrif. Með fullri aðild myndum við hafa áhrif á gerð þessa regluverks sem við innleiðum. Við eigum að treysta enn frekar samband okkar við vinaþjóðir sem hafa sömu gildi er tengjast menningu og viðskiptum. Sjáum aðildarsamning svo Íslendingar fái að taka afstöðu til, byggða á staðreyndum – samning tækifæranna!

Aðildarsamningur gæti verið tilbúinn innan tveggja ára og þá myndi þjóðin kjósa um hann. Lögð yrði áhersla á sérstöðu landsins. Með aðild að ESB hefði Ísland rödd og áhrif meðal annars með því að ráðherrar Íslands ættu sæti og hefðu rödd þegar ákvarðanir eru teknar. Smáríki hafa því hlutfallslega meira vægi en þau stóru. Ísland hefði sex þingmenn á Evrópuþinginu þannig að íslenskur kjósandi hefði margfalt meira vægi en kjósandi stærri ríkja. 

En aðildin er í raun ekki komin á dagskrá, aðeins tækifærin  -

JÁ lýsir fyrirhyggju og skynsemi. JÁ þýðir nei gegn sérhagsmunum. Úrslitin gætu orðið tvísýn. Ef niðurstaðan verður JÁ þá mun almenningur halda tækifærum sínum opnum. Tækifæri sem fela meðal annars í sér:

  • Traustan gjaldmiðil með lægri vöxtum
  • Efnahagslegan stöðugleika
  • Lægra vöruverð og bætt lífskjör
  • Aukið öryggi gegn fjölþátta ógnunum
  • Skjól í tollastríði og ásælni stórþjóða
  • Draga úr áhrifum náttúruhamfara
  • Að tryggja tungu, menningu og fullveldi Íslands

Nei neitar þjóðinni allri að kanna kosti sem standa til boða – það svar lokar dyrum og gæti verið afdrifaríkt fyrir framtíðarmöguleika þjóðarinnar.

JÁ 29. ágúst 2026 opnar á möguleika til að sjá hvaða tækifæri bjóðast okkur og börnum okkar. JÁ er svarið ef þú vilt sjá samning sem gæti fært okkur enn betri lífskjör, stöðugleika og öryggi.

___________________
Höfundur er atvinnurekandi