Aðsendar greinar

Lýðræði deyr ekki þegar skriðdrekar rúlla inn á torg. Það deyr þegar sannleikurinn verður valkvæð stærð í stjórnmálum. Lýðræðið er ekki sjálfgefið. Það er ekki náttúrulögmál. Það er samkomulag um að sannleikurinn skipti máli, að leikreglurnar gildi fyrir alla og að valdið lúti aðhaldi.

Í fyrsta sinn síðan eftir Fukushima hamfarirnar 2011 hafa Bandaríkin gripið inn í á jenmarkaði. Í þetta sinn var engin náttúruvá á ferð. Neyðin er bandaríski skuldabréfamarkaðurinn sjálfur. Og verkfærið sem Washington greip til? Evran.

Einfalt reiknidæmi sýnir að núverandi vaxtaumhverfi getur kostað unga fjölskyldu um 2,25 milljónir króna á ári – og jafngilt rúmlega fjórum starfsárum yfir líftíma 30 ára húsnæðisláns.

Þegar gerð EES-samningsins stóð sem hæst hafði Jón Baldvin Hannibalsson, þáverandi utanríkisráðherra og helsti arkitekt samningsins merka, gjarnan á orði: „Ófæddu börnin gráta ekki,“ og átti við að engin leið væri að segja fyrir um öll tækifærin sem leyndust í nýjum aðstæðum.

Auðlindirnar urðu verðmæti. En fyrir hvern?Íslendingum hefur lengi verið sagt að þeir búi í einu ríkasta landi heims. Landi orkunnar, fiskimiðanna, hreina vatnsins, menntunarinnar og tækifæranna. Samt býr stór hluti þjóðarinnar við stöðugan fjárhagslegan ótta.

Undanfarin ár hefur Evrópusambandið verið að innleiða strangari reglur um hjálpartæki og lækningatæki og þetta á bara eftir að aukast á næstu árum. Tilgangurinn er góður, að tryggja öryggi notenda og gera meiri kröfur til framleiðenda. Það er markmið sem ég held að flestir geti verið sammála um.

HVER ER OKKAR ÁBYRGÐ? Við sem höfum fengið að njóta friðar, frelsis, velferðar og tækifæra. Við stöndum á herðum þeirra sem byggðu Ísland af dugnaði, hugrekki og bjartsýni. Nú spyr framtíðin HVER ER OKKAR ÁBYRGÐ? Ábyrgð okkar er ekki aðeins að varðveita. Heldur að skapa.

Á fimmta áratug síðustu aldar stóðu stóru tóbaksfyrirtækin frammi fyrir alvarlegu vandamáli: Vísindamenn höfðu sannað, með óyggjandi hætti, að reykingar ollu krabbameini.

Atkvæðagreiðslan um framhald viðræðna um aðild að Evrópusambandinu er ögurstund í sögu íslensku þjóðarinnar. Verði framhald viðræðna fellt gætu liðið áratugir þar til málið ratar á ný í brennidepil stjórnmálanna og sótt verði um aðild á ný.

Ég skrifaði um berskjöldun fyrir hálfum mánuði. Nú eru tölurnar komnar. Þann 15. júlí skrifaði ég hér að lítil þjóð sem stendur ein á berangri í heimi stórvelda verði ekki frjáls, heldur berskjölduð, og að Rússland sýni okkur hvað berskjöldun þýðir. Þetta var röksemd.

Afkomendur núlifandi Íslendinga hafa ratað inn í umræðu um fullveldi Íslands og hugsanlegt valdaframsal til Evrópusambandsins. Öll viljum við afkomendum okkar allt það besta, og flest viljum við líka að afkomendur náungans hafi það sem allra best.

Fjármálaráðuneytið fékk fjóra valinkunna erlenda hagfræðinga með sérþekkingu á gjaldmiðilsmálum til að taka saman skýrslu um kosti og galla þess að halda áfram með íslenska krónu eða taka upp evru.

Ákvörðun sem tekin er í myrkri eða óvissu er sjaldnast gæfurík. Þegar við erum stödd á krossgötum í lífinu, hvort sem það varðar fjármál heimilisins, menntun barna okkar eða rekstur fyrirtækja, reynum við ævinlega að afla okkur eins mikilla upplýsinga og mögulegt er.

Andstæðingar Evrópusambandsins hafa löngum átt heimili í Heimssýn, þverpólitískum samtökum Evrópuandstæðinga. Með árunum hefur Heimssýn orðið að sérviskulegum sértrúarsöfnuði, yfirbragðið gamaldags.

Unga Ísland. Þetta er landið þitt. Þinn tími. Þín framtíð. Þú átt ekki að sætta þig við færri tækifæri en Danir. Þú átt land auðlinda. Hafið. Orkuna. Moldina. Vatnið. Hugvitið. Þú átt að geta byggt hér. Skapað hér. Elskað hér. Fest hér rætur. Og látið draumana ná langt út fyrir strendur landsins.

Ég er ekki að skrifa þetta sem maður sem er annaðhvort með eða á móti ESB. Ég er bara að horfa á þetta út frá reynslu minni áralöngu af íslenskum stjórnmálum. Það sem hefur verið sagt er: „Við skulum bara fara í viðræður. Skoða samninginn. Síðan fær þjóðin að kjósa.