Fjármálaráðuneytið fékk fjóra valinkunna erlenda hagfræðinga með sérþekkingu á gjaldmiðilsmálum til að taka saman skýrslu um kosti og galla þess að halda áfram með íslenska krónu eða taka upp evru. Skýrsluhöfundum var alls ekki ætlað að kveða upp úr um hvort heppilegra væri, fyrir íslenskt samfélag, að ganga til samninga við ESB enda skiptir svo miklu fleira máli en efnahagsleg atriði. Skýrslan getur nýst sem gagn fyrir þá sem vilja kynna sér rök með og móti því að halda í íslenska krónu.
Það eru nokkur atriði sem ég sakna að ekki séu gerð skil í skýrslunni en sem skipta verulegu máli. Í skýrslunni er farið nokkrum almennum orðum um hvernig fall krónunnar í hruninu varð til þess fjárskuldbindingar ruku upp úr öllu valdi. Það eitt að segja að fjárskuldbindingar hafi hækkað segir aðeins lítið um afleiðingarnar t.d. þær að fjöldinn allur missti húsnæði sitt. Fjárskuldbindingar hækkuðu eingöngu á Íslandi en í engu nágrannalanda okkar þar sem vextir lækkuðu yfirleitt. Á Íslandi mátti rekja mestu erfiðleikana og það sem olli mestri óhamingju og heift í samfélaginu til þess hvernig hrunið lék þá sem misstu húsnæðið. Þetta gerðist ekki í neinu nágrannalandanna og ástæðuna má alfarið rekja til íslensku krónunnar.
Í nágrannalöndum okkar lækkuðu vextir á meðan íslenskar fjárskuldbindingar hækkuðu. Í nágrannalöndunum misstu menn vinnuna með þeim hörmulegu afleiðingum sem því fylgir, en á Íslandi voru áhrifin tvöföld, fjöldi manns missti vinnunna og þeir hinir sömu misstu margir hverjir líka húsnæði sitt vegna hinnar miklu hækkunar íbúðalána sem beinlínis mátti rekja til krónunnar. Þessara neikvæðu áhrifa er lítt getið í skýrslunni en sem voru samt með tímafrekustu viðfangsefnum stjórnvalda eftir hrun.
Höfundur er hagfræðingur og formaður bankaráðs Seðlabanka Íslands. Hann var efnahagsráðgjafi beggja ríkisstjórna Steingríms Hermannssonar formanns Framsóknarflokksins m.a. þegar Þjóðarsáttin varð að veruleika.
