Vilhjálmur Birgisson, formaður Starfsgreinasambandsins og Verkalýðsfélags Akraness, sakar ríkisstjórnina um að vera í mótsögn við sjálfa sig með því að hækka skatta og gjöld en á sama tíma ætla að lækka verðbólgu.
Fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar var kynnt í gær undir þeim formerkjum að loksins væri að takast að vinna á halla ríkissjóðs. Eru þá vonir bundnar við að verðbólga muni lækka á næsta ári og að hana megi rekja til ytri aðstæðna, þá helst átaka Bandaríkjanna og Íran við Persaflóa. Vilhjálmi hefur verið tíðrætt að undanförnu um að skapa þjóðarsátt um að ná niður verðbólgu, lækka vexti og tryggja að forsendur kjarasamninganna haldi.
„Það verður æ skýrara að ríkisstjórnin virðist hafna þeirri hugmynd að ríki, sveitarfélög, atvinnulíf, verslun og þjónusta taki höndum saman um að tryggja að gjaldskrár og verð á vöru og þjónustu hækki ekki um meira en 2,5% – verðbólgumarkmið Seðlabankans – það sem eftir lifir kjarasamninganna,“ segir hann í færslu á Facebook. Setur hann spurningamerki við aðgerðir ríkisstjórnarinnar:
„Hún leggur fram fjárlagafrumvarp þar sem krónutölugjöld eiga almennt að hækka um 5,2%, kílómetragjaldið um tæp 16% og boðaðar eru nýjar tekjuráðstafanir upp á 22,6 milljarða króna. Þetta eru að mínu mati stórfelldar og íþyngjandi skatta- og gjaldahækkanir á heimili og atvinnulíf.“
Þar sé einnig stórt áhyggjuefni:
„Það er atvinnulífið sem skapar verðmætin sem standa undir velferðarsamfélaginu okkar. Það eru öflug fyrirtæki sem skapa störfin, greiða launin og mynda skatttekjurnar sem fjármagna heilbrigðiskerfið, menntakerfið og velferðarkerfið. Við megum því ekki fara með gullgæsina út í móa og lóga henni,“ segir Vilhjálmur.
„Íþyngjandi skattahækkanir á fyrirtæki draga úr krafti þeirra til að fjárfesta, skapa aukin verðmæti, fjölga starfsfólki og – síðast en ekki síst – greiða fólkinu sínu góð laun. Eina sjálfbæra leiðin út úr þessu er að stækka kökuna – ekki að hækka sífellt skattprósentuna af henni.“
Til að auka tekjur ríkissjóðs og sveitarfélaga þá þurfi að auka verðmætasköpun, fjárfestingar og nýsköpun til að skapa vel launuð störf. Hann segir mótsögn blasa við:
„Á meðan skattar og gjöld eru hækkuð langt umfram verðbólgumarkmið eru mikilvæg tilfærslukerfi til heimilanna ekki látin fylgja með sama hætti, svo sem barnabætur. Þetta eru ömurleg skilaboð frá ríkisstjórn sem kennir sig við félagshyggju, réttlæti og jöfnuð,“ segir hann. Launafólk hafi gengist við hóflegum launahækkunum í þeirri trú að allir hafi ætlað að axla ábyrgð á því að ná niður verðbólgu og vöxtum.
„Það verður ekki bæði sleppt og haldið. Við náum ekki niður verðbólgu með því að hækka opinber gjöld um 5,2% og kílómetragjaldið um tæp 16%. Og við byggjum ekki upp öflugt velferðarsamfélag með því að draga máttinn úr þeim fyrirtækjum sem skapa verðmætin,“ segir hann.
„Leiðin fram á við er skýr: Lægri verðbólga. Lægri vextir. Hóflegar álögur. Öflug verðmætasköpun. Fleiri störf. Betri laun. Þannig stækkum við kökuna og tryggjum að meira verði til skiptanna fyrir okkur öll.“
Eru að reyna að hagræða í rekstri
Það eru ekki allir á sama máli um ágæti fjárlagafrumvarpsins, þar á meðal Ragnar Þór Ingólfsson félags- og húsnæðismálaráðherra sem segir það hafi árum saman verið sagt að ekki væri hægt að hækka greiðslur til lífeyrisþega.
Á“ meðan sat fólkið eftir sem minnst átti. Í gær voru hallalaus fjárlög kynnt samhliða 7,3% hækkun elli- og örorkulífeyris um áramótin, sem nú tekur breytingum til samræmis við launavísitölu í fyrsta sinn,“ segir Ragnar Þór. „Lífeyrisþegar hafa setið fastir á rauðu línunni á meðan aðrir fylgdu grænu línunni upp. Í gamla kerfinu hefði hækkunin orðið 4%. Þetta var aldrei spurning um fjármuni heldur um forgangsröðun og Flokkur fólksins breytti henni.“
Sigurjón Þórðarson, þingmaður Flokks fólksins, gefur lítið fyrir gagnrýnina:
„Það hefur verið spennandi að fylgjast með hvernig þeir sem steyptu ríkissjóði í skuldir m.a. fyrrverandi fjármálaráðherra sem situr nú í öðru hlutverki, setja á svið hverja hrollvekjuna á fætur annarri vegna þeirra áforma að skila hallalausum fjárlögum. Ein ógnin stafar af hættunni af því að hækka kílómetragjaldið um ríflega eina krónu á km,“ segir Sigurjón.
„Það er ágætt að fara yfir það í þessu samhengi að ef það hefði ekki verið farið í það gjald sem nú er sagt illræmt kílómetragjald og í þess stað hefði verið haldið áfram með olíugjaldið, þá væri bensínlítrinn á um 350 kr/l.“
Inga Sæland, formaður flokksins, fór svo ítarlega yfir afstöðu sína í myndbandi sem hún birti í morgun. „Við erum að taka utan um fjölskyldurnar, við erum að taka utan um heimilin, við erum að reyna að hagræða í rekstri. Það er það sem við erum að gera,“ sagði hún.