Inga Sæland mennta- og barnamálaráðherra hefur boðað að frá og með næsta vori verði einkunnir við lok grunnskóla gefnar á bilinu 1 til 10. Er breytingunni ætlað að gera einkunnagjöf gagnsærri og auka jafnræði meðal nemenda. Í tilkynningu ráðuneytisins segir að áfram verði lögð áhersla á fjölbreytt námsmat og að tölukvarði komi ekki í stað faglegs mats kennara á hæfni, framförum og stöðu nemenda.
Áformin hafa vakið mikla athygli en töluverð umræða hefur verið í stjórnmálunum síðustu misseri um dvínandi frammistöðu íslenskra barna í samanburði við önnur lönd.
Sagnfræðingurinn Stefán Pálsson setur spurningamerki við þetta í færslu á Facebook.
„Ég hef áður rifjað upp að þegar ég var í MSc-náminu í Edinborg um árið voru einkunnir gefnar frá 1 upp í 100. Nema skalinn var ekki notaður allur. Einu sinni fékk bekkjarsystir mín 61 í námskeiði og brotnaði saman. Henni fannst þetta jafngilda því að prófessorinn segði henni að hætta í skólanum. Sjálfur fékk ég 83 í sama kúrsi og það þótti gríðarlega gott. Enginn fékk hærra en 85 í neinu námskeiði - það tíðkaðist bara ekki,“ segir Stefán.
„Auðvitað hefðu kennararnir getað gefið okkur einkunnir á skalanum 1-4 eða gulur-blár eða a-d, en í staðinn notuðu þeir skalann 60-85, þar sem 60 var hörmung og 85 stórkostlegt. Þetta var fullkomlega rökrétt kerfi fyrir okkur sem vorum undir það sett og skildum reglurnar. Þannig virka allir einkunnaskalar.“
Biður hann fólk um að hugsa sér einkunnaskala í fimleikakeppni á Ólympíuleikum, einn keppandi fær 9,2 en annar keppandi 8,8.
„Er það lítill munur eða mikill? Enginn veit nema Jónas fimleikanörd, sem blessunarlega er fenginn til að lýsa þessu á RÚV,“ segir Stefán glettinn.
„Hafandi komið tveimur drengjum í gegnum grunnskólakerfið tiltölulega nýlega ætla ég að fullyrða að þeir foreldrar sem ekki geta skilið einkunnakerfi með bókstöfum, plúsum og mínusum, eru mun stærra þjóðfélagslegt áhyggjuefni en einkunnakerfið sjálft.“
Nefnir hann svo dæmi um hvað samræmdir einkunnaskalar geta verið vandmeðfarnir, en fólk er reglulega beðið um stigagjöf fyrir ýmsa þjónustu á borð við AirBnb, Uber og pantanir á netinu. „Yngri kynslóðirnar líta svo á að fullt hús - fimm stjörnur - sé það sem maður gefur þjónustu þar sem ekki er yfir neinu að kvarta. Eldra liðið getur verið hæstánægt með þjónustuna og gefur þrjá eða fjóra... þar með eru ánægðustu kúnnarnir í raun að draga meðaltalið niður og jafnvel skaða þann sem þjónustuna veitir.“
Skilur ekki þessa hæð til að deyja á
Lögmaðurinn Ingvar Smári Birgisson segir að hann skilji alveg kerfið sem er notað í dag.
„Ég skil alveg kerfið, en mér finnst það óskýrt og gefur mér ekki góða hugmynd um hvar barnið mitt stendur. Ég skil hins vegar ekki af hverju þetta er einhver hæð sem ákveðnir ídeólógar innan kennarastéttarinnar vilja deyja á.“
Almannatengillinn Lára Ómarsdóttir rifjar upp sína grunnskólagöngu þar sem einkunnir í prófum voru á bilinu 1 til 10 á meðan einkunnir fyrir verkefni voru á bilinu A til F.
„Svo í tækniskólanum voru þær bara á skálanum 1-10 og þar var ekki hægt að fá 10 fyrir ritunarverkefni (sem annars hefðu líklegast fengið A++) og var ástæðan sögð að enginn gæti skrifað uppá 10 og ekkert samræmi var, að mér fannst, milli kennara um hvað skyldi gefa góðri ritgerð háa einkunn. Sumum fannst 8 vera það hæsta sem væri hægt að fá en öðrum 9 og við bara lærðum inná það.“
Ragnar sat í nefnd sem komst að allt annarri niðurstöðu
Ragnar Ómarsson rifjar upp sína aðkomu: „Fyrir meira en 40 árum var ég skipaður af menntamálaráðherra í opinbera nefnd sem ætlað var að setja fram tillögur um samræmda einkunnargjöf í grunn- og framhaldsskólum. Nefndin starfaði í nær tvö ár og meginhluti vinnu hennar fólst í því að rannsaka hvort rekjanlegt samhengi væri á milli einkunnargjafar í grunnskólum og framhaldsskólum og námsárangurs á háskólastigi. Niðurstaðan var að ekkert samband var á milli einkunnargjafar í grunn- og framhaldsskólum og námsárangurs á háskólastigi.“
Ragnar segir að nefndin hafi þá skilað til menntamálaráðherra að óþarfi væri að hafa einkunnakvarða í grunnskólum og framhaldsskólum, það væri nóg að segja staðist eða ekki.
„Því miður fór svo að ríkisstjórnin leystist upp örskömmu eftir útgáfu niðurstöðunnar og önnur tók við þar sem menntamálaráðherrann stakk áliti nefndarinnar undir stól og lýsti því yfir að samræmdur einkunnarkvarði í framhaldsskólum yrði 0-10.“
