Nýlega felldi atvinnuvegaráðuneytið úr gildi ákvörðun lögreglustjórans í Vestmannaeyjum um að svipta dyravörð nokkurn starfsleyfi sínu. Vísaði lögreglustjórinn til þess að dyravörðurinn væri til rannsóknar hjá embættinu vegna gruns um líkamsárás, sem hann var síðar ákærður fyrir. Ráðuneytið segir hins vegar sviptinguna ekki hafa byggt á neinum lagalegum grundvelli og hafi ekki verið í samræmi við þá grundvallarreglu að allir sem sakaðir séu um refsiverða háttsemi teljist saklausir uns sekt sé sönnuð.
Dyravörðurinn fékk leyfi til að starfa við dyravörslu í Eyjum í mars 2024 en í apríl sama ár fékk embætti lögreglustjórans mál til meðferðar sem varðaði meint brot dyravarðarins í starfi, sem var meint líkamsárás..
Í maí 2024 svipti umræddur lögreglustjóri, sem á þeim tíma var Karl Gauti Hjaltason, síðan dyravörðinn starfsleyfinu. Ákvörðunin var birt dyraverðinum samhliða því að hann kom til skýrslutöku vegna hinnar meintu árásar. Um þremur vikum síðar kærði dyravörðurinn ákvörðunina til atvinnuvegaráðuneytisins, sem hefur nú tveimur árum síðar kveðið upp úrskurð sinn í málinu.
Á meðan kæran var til meðferðar var Karl Gauti kjörinn á Alþingi fyrir Miðflokkinn og Arndís Bára Ingimarsdóttir var settur lögreglustjóri í Vestmannaeyjum og sú ráðstöfun hefur síðan verið framlengd tvisvar, til eins árs í senn.
Í sumar greindi DV frá því að dyravörðurinn hefði verið ákærður fyrir líkamsárás af embætti lögreglustjórans í Vestmannaeyjum. Héraðsdómur Suðurlands féllst hins vegar á kröfu dyravarðarins um að málinu yrði vísað frá dómi. Í kröfunni var vísað til þess að það hefði verið Arndís Bára, sem þá var aðstoðarsaksóknari hjá embættinu, sem tók ákvörðunina um að svipta dyravörðinn starfsleyfinu. Þar með væri hún vanhæf til að leggja ákæruna fram þar sem hún hefði brotið gegn réttindum hans og draga mætti óhlutdrægni hennar í efa. Héraðsdómur Suðurlands féllst á frávísunarkröfuna en Landsréttur felldi þann úrskurð úr gildi og vísaði málinu aftur heim í hérað. Úrskurður atvinnuvegaráðuneytisins um starfsleyfissviptinguna var síðan kveðinn upp fljótlega eftir að úrskurður Landsréttar lá fyrir.
Sjá einnig: Dyravörður í Vestmannaeyjum segir brotið gróflega gegn réttindum sínum
Grunur
Í kæru dyravarðarins til atvinnuvegaráðuneytisins var m.a. vísað til þess að samkvæmt lögum gætu einstaklingar sem hafi m.a gerst sekir um ofbeldis- og fíkniefnabrot á síðastliðnum fimm árum ekki fengið leyfi til að starfa sem dyraverðir. Hins vegar hefði embætti lögreglustjórans í Vestmannaeyjum rýmkað ákvæðið þannig að það ætti líka við um einstaklinga sem væru grunaðir um slík brot. Það kæmi hins vegar ekkert fram um þetta í lögunum.
Vissi ekki neitt
Var í kærunni einnig vísað til þess að þrátt fyrir ákvæði reglugerðar um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald um að lögreglustjóri meti að öðru leyti hverjir teljist hæfir til að gegna dyravörslu, væri ekki heimilt að víkja frá skýru skilyrði laga og meginreglunni um að menn teljist saklausir þar til sekt þeirra sé sönnuð. Engin lagaheimild fyrir því að svipta hann atvinnuréttindum sínum hafi þar af leiðandi verið til staðar.
Voru í kærunni einnig færð rök fyrir því að stjórnsýslulög hefðu verið brotin. Dyravörðurinn hafi ekkert vitað um að stjórnsýslumál vegna starfsréttinda hans væri yfirhöfuð í gangi fyrr en ákvörðunin um sviptingu þeirra var afhent honum þegar hann mætti til skýrslutöku vegna rannsóknarinnar á hinni meintu líkamsárás. Rannsóknarregla stjórnsýslulaga hefði ekki verið virt þar sem beiðni hans um að sjá málsgögn hefði verið synjað og vísað til rannsóknarhagsmuna í sakamálinu. Það benti til að rannsókn á stjórnsýslumálinu, sem varðaði leyfi hans til að starfa sem dyravörður, hafi í raun ekki verið lokið þar sem rannsókn á sakamálinu hafi líklega verið á frumstigi.
Var í kærunni einnig vísað til þess að meðalhófsregla stjórnsýslulaga hefði verið brotin í málinu. Væri dyravörðurinn grunaður um minniháttar brot og eðlilegra hefði verið að bíða eftir niðurstöðu sakamálsins. Brotið hafi verið sömuleiðis á andmælarétti dyravarðarins enda hafi hann ekki fengið nein tækifæri til að koma andmælum á framfæri áður en hann var sviptur leyfi til að starfa sem dyravörður. Það hafi heldur ekki verið farið eftir ákvæði stjórnsýslulaga um að upplýsa yrði þann sem málið varðaði að stjórnsýslumál á hendur viðkomandi væri til meðferðar.
Ofbeldi
Í andsvörum lögreglustjórans í Vestmannaeyjum var vísað meðal annars til þess að lögreglan í viðkomandi umdæmi hefði til meðferðar tvö mál sem bæði vörðuðu meint brot í starfi sem dyravörður.
Vildi lögreglustjórinn meina að aðilar sem sæti rannsókn og eftir atvikum saksókn eða hafi gerst sekir um ofbeldisbrot síðastliðin fimm ár séu ekki hæfir til að gegna dyravörslu í umdæminu.
Það væri mikilvægt að þeir aðilar sem sinni dyravörslu og hafi aðkomu að meintum brotum í gegnum þau störf sín hafi til að bera það traust og þann trúverðugleika sem nauðsynlegt sé til að sinna starfi dyravarða. Þá þurfi gestir skemmtistaða að geta treyst því að þeir sem sinni dyravörslu séu vandir að virðingu sinni og hafi ekki framið ofbeldis- eða fíkniefnalagabrot. Þá þyki ekki tilhlýðilegt að þolendur ofbeldisbrota og aðstandendur þeirra eigi það á hættu að mæta meintum gerendum við störf dyravarða á skemmtistöðum.
Sagðist lögreglustjóri telja að í ljósi þessa hefði dyravörðurinn ekki uppfyllt ákvæði laga og reglugerða um hæfi til starfa sem dyravörður. Sagði lögreglustjórinn að meðalhófs hefði verið gætt þar sem um aðeins tímabundna ráðstöfun hafi verið að ræða á meðan hin meinta líkamsárás hefði verið til rannsóknar. Málið hafi einnig verið nægilega upplýst þar sem líkamsárás dyravarðarins hafi náðst á upptökur öryggismyndavéla. Dyravörðurinn hafi einnig fengið tækifæri til að andmæla þegar honum var birt ákvörðunin um að fella úr gildi leyfi hans til starfa sem dyravörður.
Engin heimild
Í niðurstöðu atvinnuvegaráðuneytisins segir að ákvörðun lögreglustjórans í Vestmannaeyjum um að svipta dyravörðinn starfsleyfi hafi byggt á því að sá síðarnefndi sætti rannsókn vegna meintrar líkamsárásar og að af þeim sökum teldist hann ekki hæfur til að gegna dyravörslu meðan málið væri til meðferðar.
Ráðuneytið segir hins vegar að enga heimild fyrir þessu sé að finna í lögum eða reglugerðum. Lögreglustjórinn hafi enga heimild til að svipta dyraverði starfsleyfi á þeim grundvelli að viðkomandi sæti rannsókn eða sé grunaður um brot sem hann hafi ekki verið sakfelldur fyrir. Þeir heimildir sem lögreglustjóri hafi þegar kemur að starfsleyfum dyravarða geti ekki vikið til hliðar þeirri meginreglu að maður teljist saklaus uns sekt hans sé sönnuð.
Þar sem engin lagaheimild hafi verið til staðar fyrir sviptingunni verði því að fella hana úr gildi.
Beinir ráðuneytið því að lokum til lögreglustjórans í Vestmannaeyjum að gæta framvegis að aðskilnaði milli rannsóknar sakamáls annars vegar og meðferðar stjórnsýslumáls hins vegar.
