Dauðsföllum kvenna í Bandaríkjunum vegna utanlegsþungana hefur fjölgað verulega á undanförnum árum og hefur þróunin verið sérstaklega áberandi í ríkjum þar sem ströngustu takmarkanirnar um þungunarrof eru í gildi.
Þetta kemur fram í greiningu bandaríska rannsóknarmiðilsins ProPublica á gögnum Sóttvarnastofnunar Bandaríkjanna, CDC.
Samkvæmt greiningunni létust nærri 200 konur í tengslum við utanlegsþungun á árunum 2020 til 2025, samanborið við um 100 á sex ára tímabilinu þar á undan. Sérfræðingar sem ProPublica ræddi við segja að yfirleitt sé hægt að koma í veg fyrir slík dauðsföll með viðeigandi og tímanlegri læknismeðferð.
Utanlegsþungun verður þegar frjóvgað egg festist utan legsins, oftast í eggjaleiðara. Eftir því sem fósturvísirinn vex getur eggjaleiðarinn rofnað og valdið lífshættulegri innvortis blæðingu. Meðferð felur því í sér að stöðva meðgönguna, sem er nær aldrei lífvænleg.
Í umfjöllun ProPublica kemur fram að fjölgun dauðsfalla hafi hafist á tímum kórónuveirufaraldursins og telja sérfræðingar líklegt að mikið álag og aðgengisvandi innan heilbrigðiskerfisins hafi átt þar hlut að máli. Dauðsföllunum hefur hins vegar haldið áfram að fjölga eftir faraldurinn.
Greining ProPublica sýnir jafnframt vaxandi mun milli ríkja eftir löggjöf um þungunarrof. Á árunum 2023 til 2025 voru 13,1 dauðsföll vegna utanlegsþungana á hverja milljón lifandi fæddra barna í ríkjum þar sem ströng lög um þungunarrof gilda, samanborið við 7,1 í öðrum ríkjum.
Sérfræðingar leggja þó áherslu á að gögnin sanni ekki að bann við þungunarrofi sé orsök fjölgunarinnar. Bent er á að ríki með ströng lög um þungunarrof hafa mörg hver lengi glímt við lakari útkomu í mæðravernd og þá geti fleiri þættir haft áhrif. Þeir telja engu að síður brýnt að rannsaka hvort bannlögin og óvissa lækna um heimildir til inngripa eigi þátt í þróuninni.
