Hvað gæti gerst með heimilin, unga fólkið og fyrirtækin ef við fengjum sambærileg vaxtakjör og Danir?

Íslenski húsnæðismarkaðurinn er í óvenjulegri stöðu. Þúsundir íbúða eru til sölu. Margar seljast hægt og kaupendur halda að sér höndum.

Ein ástæðan er augljós: Háir vextir.

Til að tryggja öryggi og fullveldi Íslands höfum við átt í ýmis konar alþjóðlegu samstarfi frá lýðveldisstofnun: Nató, EFTA, SÞ, EES. Þar deila þjóðir fullveldi og valdi til þess að styrkja stöðu sína í hörðum heimi. Samstaða þjóða sem grundvallast á lýðræði, frjálsri samkeppni, jöfnuði og mannréttindum.

Íslensk fjölskylda borgar 150 þúsund meira af sínu húsnæðisláni á mánuði en fjölskylda á evrusvæðinu. Þessir peningar fara í að skapa hagnað bankanna og færa innistæðueigendum hærri vexti en eru annars staðar í boði. Sárlega vantar samkeppni á íslenskan banka- og lánamarkað en hún kemur aldrei að meðan hér er íslensk króna.

Í Lögbirtingablaðinu er birt stefna þar sem krafist er ógildingar á skuldabréfi þar sem frumrit þess sé glatað. Það væri kannski ekki í frásögur færandi nema vegna þess að skuldabréfið hljóðar upp á 133 milljónir króna og er með 42,5 prósent vöxtum á ársgrundvelli, sem verður að teljast ansi hátt, og raunar enn hærri dráttarvöxtum.

Áhrif smáríkja eru stórlega vanmetinn í ESB. Vextir hafa snarlækkað í öllum ríkjum sem gengið hafa í ESB og tekið upp evru og hið sama myndi gerast hér. Þegar verðsamanburður er gerður er fráleitt að miða við hlutfallslegt verð miðað við tekjur. Það verður að horfa á sjálft verðið, annað þjónar bara einhverjum sérhagsmunum.

Einfalt reiknidæmi sýnir að núverandi vaxtaumhverfi getur kostað unga fjölskyldu um 2,25 milljónir króna á ári – og jafngilt rúmlega fjórum starfsárum yfir líftíma 30 ára húsnæðisláns.

Reiknidæmi – staðan árið 2026:

50 milljóna króna húsnæðislán

Vaxtamunur: 5,9%

Það er að verða æði afhjúpandi hvað auðvaldsöflunum á Íslandi gengur til í afstöðu sinni til þjóðaratkvæðagreiðslunnar undir lok þessa mánaðar, sem nú er nýhafinn.