Pressan

„Ósökkvandi flugmóðurskip“ Pútíns lekur

Mynd
Rússneskir hermenn við æfingar á Krím. Mynd:Getty

Á síðustu vikum hafa Úkraínumenn beint sjónum sínum í miklum mæli að hinum hernumda Krímskaga. Skaginn er heilagur í hug Vladímír Pútíns og árásirnar eru honum mjög erfiðar.

Hraðbrautin M14 liggur með fram Azovhafi í suðurhluta Úkraínu. Þessi strandvegur tengir hina hernumdu borg Maríupól, sem er nærri rússnesku landamærunum, við Krímskaga sem hefur verið á valdi Rússa síðan 2014.

Rússneski herinn hefur árum saman notað þessa slitnu úkraínsku hraðbraut sem landtengingu til að koma birgðum til hersveitanna á Krím en það gerir hann ekki lengur.

Nú er M14 kölluð „hraðbraut dauðans“ og brunnir skriðdrekar og herbílar bera þess vitni að Úkraínumenn eru með skýrt markmið – að skera á líflínuna á milli Rússlands og Krím. The New York Times og Foreign Policy skýra frá þessu.

Fyrr í stríðinu beindu Úkraínumenn kröftum sínum að mestu að notkun skammdrægra og langdrægra dróna en nú eru það millidrægir drónar og flugskeyti sem eru notuð til að gera Rússum lífið leitt á Krím.

Krím í miðinu

Frá því að Rússar hófu allsherjarstríð gegn Úkraínu í febrúar 2022 hefur Krím verið miðpunktur hernaðaraðgerða þeirra í suðausturhluta Úkraínu. Þess vegna hafa Úkraínumenn öðru hvoru reynt að veikja fótfestu þeirra á skaganum.

Í vor breyttu þeir um taktík og reyna nú markvisst að sökka hinu „ósökkvandi flugmóðurskipi“ en Pútín elskar að lýsa Krím þannig.

Í júní réðust Úkraínumenn á brýrnar yfir Tjongar-sund, sem er á milli Krím og Kherson, sem Rússar hafa að hluta á valdi sínu. Kertj-brúin á austanverðum Krímskaga er því eina landtengingin á milli Krím og Rússlands.

Brúin er gæluverkefni Pútíns sem vígði brúna 2019 við stóra athöfn.

Margir Úkraínumenn telja brúna vera táknmynd ólöglegrar hersetu Rússa á Krím og þeir hafa ítrekað ráðist á hana.

Pútín hefur aldrei farið leynt með aðdáun sína og ást til Krím og sagt skagann vera hluta af Rússlandi. Þessi sýn hans snýst bæði um hernaðartaktík og sögulega sýn hans. Kremlverjar hafa tengt Krím við söguna um tilurð Rússlands sem menningarsamfélags og stórveldis. Eitthvað sem margir Rússar eru sammála um.

Pútín hefur ítrekað sagt Krím vera heilagt fyrir Rússlands, svipað og Jerúsalem er fyrir gyðingdóm og kristnina. Þess utan er Krímskagi nátengdur rússnesku útgáfunni af tilurð Rússlands sem stórveldis.

Þegar Katrín Mikla lagði Krím undir sig 1783 opnaðist landtenging við Svartahaf og staða Rússlands sem evrópsks stórveldis varð staðreynd. Sevastopol varð heimahöfn Svartahafsflotans og kynslóðir Rússa hafa alist upp við söguna um Krím sem staðinn þar sem þjóðin barðist hetjulega í Krímstríðinu og í síðari heimsstyrjöldinni.

Ef Úkraínumönnum tekst einhvern tímann að ná Krím aftur á sitt vald þá verður það stór pólitískur ósigur fyrir Rússa. Ósigurinn myndi hæfa söguna sem Pútín byggir aðgerðir sínar á en hann segist vera að sameina söguleg rússnesk landsvæði og vernda ortódox menninguna, draumur hans um Stór-Rússland, Novorossya, myndi hrynja til grunna.