Morðið á ungu konunni sem hét Catrine da Costa er eitt af alræmdustu óleystu morðmálunum í sögu Svíþjóðar. Hún var 27 ára gömul þegar hún hvarf í Stokkhólmi sumarið 1984. Sundurlimað líkamsleifar hennar fundust um þremur vikum síðar en þó fannst ekki allur líkami hennar. Da Costa var tveggja barna móðir en hún var háð fíkniefnum og hafði framfleytt sér með vændi.
Læknarnir Thomas Allgén and Teet Härm voru ákærðir fyrir að myrða da Costa en sýknaðir árið 1988. Samt var fullyrt í sýknudómnum að þeir hefðu sundulimað lík hennar. Þeir voru sviptir lækningaleyfum sínum og hefur ekki tekist að endurheimta þau og því ekki getað starfað sem læknar.
SVT, sænska ríkissjónvarpið, hefur fjallað töluvert um mál tvímenninganna. SVT greinir frá því að dómsmálaráðherra Svíþjóðar Gunnar Strömmer hafi tilkynnt að tvímenningarnir muni fá 2 milljónir (um 26 og hálf milljón íslenskra króna) sænskra króna hvor í bætur frá ríkinu.
Halda áfram
Strömmer sagði að með bótagreiðslunni væru stjórnvöld að viðurkenna að ríkinu hefðu orðið á mistök í málinu og vonaðist til að bæturnar myndu veita Allgén og Härm tækifæri til að halda áfram með líf sitt.
Ein helsta ástæðan fyrir því að bæturnar eru greiddar út er sú að Allgén og Härm gátu ekki áfrýjað dómnum af því þeir voru sýknaðir þannig að eftir stóð óhreyfð fullyrðingin um að þeir hefðu sundulimað lík da Costa sem þeir hafa alla tíð harðneitað að hafa gert. Strömmer segir ríkisstjórnina sammála um að þetta hafi ekki verið í samræmi við reglur og viðmið réttarríkisins. Fólk eigi að fá tækifæri til að áfrýja þeim sökum sem bornar séu á það fyrir dómi.
Tvímenningarnir voru ákærðir fyrir morð en ekki fyrir illa meðferð á líki og Strömmer segir að með þessu dómsorði á sínum tíma hafi þeir í raun verið dæmdir fyrir glæp sem þeir voru aldrei ákærðir fyrir og gátu samt ekki áfrýjað.
Lögmenn Allgén og Härm segja bæturnar fyrst og fremst táknrænar og muni aldrei bæta að fullu fyrir þau 40 ár sem málið hafi legið eins og mara á þeim.
Árið 2024 sýndi SVT heimildamynd þar sem sýnt var fram á að litlar sannanir væru fyrir því að Allgén og Härm hefðu gert da Costa það sem þeir voru sakaðir um. Einn framleiðanda myndarinnar segir þá hafa í raun þurft að þola það síðustu 40 ár að vera grunaðir um að vera meðal illræmdustu morðingja í sögu Svíþjóðar og það hafi mótað allt líf þeirra síðan þá.
Fóru tvímenningarnir meðal annars fram á bæturnar á grundvelli þess að þeir hefðu verið sviptir læknaleyfum sínum og þar með tapað þeim tekjum sem fylgi því að starfa sem læknar.
Allgén segir í samtali við SVT að hann sé þakklátur þeim fjömörgu sem hafi veitt honum stuðning og segir um bótagreiðsluna:
„Betra er seint en aldrei.“
