Yfirlæknir og deildarstjóri á Landspítala gera athugasemdir við þátt Kveiks á RÚV þar sem fjallað var um notkun sterkra geðlyfja á hjúkrunarheimilum. Þingmaður hefur óskað eftir sérstakri umræðu á Alþingi um málið.
Í þættinum kom fram að 37% íbúa á hjúkrunarheimilum hafi fengið sterk geðrofslyf í fyrra og var rætt við ættingja Kristjáns Péturs Þórðarsonar sem var settur á sterk geðlyf án þess að vera með greiningu á geðsjúkdómi. Fram kom í þættinum að notkun lyfja á Grund væri í samræmi við viðurkennda notkun þeirra.
Þingmaður steig fram
Kristján Þórður Snæbjarnarson þingmaður Samfylkingarinnar steig fram í gær og sagði að hann hefði ekki vitað að afi sinn hefði fengið sterk geðlyf fyrr en hann sá þáttinn. Í umfjöllun Kveiks er farið ítarlega yfir aðdraganda þess að Kristjáni Pétri voru gefin geðlyf. Aðstandendur segja að honum hafi fyrst liðið vel á Grund. Það hafi breyst eftir að hann var færður á aðra deild en þá fór hann að kvarta yfir aðbúnaðinum, framkomu starfsfólks og að hann væri að fá meira af lyfjum en hann ætti með réttu að fá. Þegar starfsfólk hafi verið spurt út í þetta hafi það sagt Kristján Pétur vera elliæran.
Sjá einnig: Afa alþingismanns gefin sterk geðlyf á Grund án vitneskju nánustu aðstandenda
María Heimisdóttir landlæknir sagði við RÚV að ekki sé víst að notkun sterkra geðrofslyfja á hjúkrunarheimilum, í öðrum tilvikum en mælt er með, sé óeðlileg.
Óskað eftir umræðu á Alþingi
Halla Hrund Logadóttir þingmaður Framsóknarflokksins segir að tölfræðin í þáttunum sitji í sér. „Nú veit ég af mörgu fólki sem vinnur ómetanleg störf á hjúkrunarheimilum landsins, sem oft er vanþakklátt starf við krefjandi aðstæður, og er í góðu samstarfi við aðstandendur. En ég hef engu að síður áhyggjur af heildarmyndinni. Að við séum að nálgast öldrun með röngum hætti og höfum gleymt að hugsa um hvert annað á mannlegri vegu í hraða samfélagsins,“ segir hún í færslu á Facebook.
„Þess vegna hef ég óskað eftir sérstakri umræðu á Alþingi um málið við heilbrigðisráðherra um umfang og þarfir lyfjagjafa á hjúkrunarheimilum og hvert við viljum stefna sem safmélag í umönnun aldraðra.“
Steinunn Þórðardóttir, öldrunarlæknir og formaður Læknafélags Íslands, segir í athugasemd við færslu Höllu Hrundar að það þurfi að horfa á málið í heildarsamhengi.
„Eldra fólk kemur gjarnan inn á hjúkrunarheimili á þessum lyfjum og þar er oft reynt að einfalda meðferðina og trappa niður. Það er áhugavert að sjá að geðlyfjanotkun á íslenskum hjúkrunarheimilum stingur ekki í stúf í alþjóðlegu samhengi á meðan geðlyfjanotkun úti í samfélaginu er mjög mikil í sama samhengi,“ segir Steinunn. Þá telur hún ástæðu til að rýna betur í tölurnar:
„Við hjá Hrafnistu skoðuðum nýjustu tölur hjá okkur yfir hlutfall íbúa sem voru á geðrofslyfjum síðast þegar það var kannað (í s.k. RAI-mati) og það reyndist vera á bilinu 9 - 13% eftir því hvaða heimili var skoðað. Þau sem þekkja til hafa bent mér á að inni í þessari prósentu sem sést á myndinni (37%) eru sérhæfðar geðdeildir hjúkrunarheimila og ekki ósennilegt að það hafi töluverð áhrif á tölfræðinga til hækkunar af skiljanlegum ástæðum.“
Yfirlæknir og deildarstjóri vilja nýjan þátt
Anna Björg Jónsdóttir, yfirlæknir öldrunarlækninga Landspítala, og Hjördís Halldóra Sigurðardóttir, deildarstjóri Legudeildar minnisraskana L4 á Landspítala, segja í grein á Vísi í morgun að þær geri athugasemdir við þáttinn.
„Þegar verið er að fjalla um málefni eins og þetta þá er eiginlega lágmark að það sé rætt við fagfólk sem er að sinna þjónustunni í dag og er þar af leiðandi með fingurinn á púlsinum varðandi málefnið.“
Kalla þær einnig eftir að rætt sé við fólk með góða upplifun. „Lyf eru ekki vond og að það sé sett þannig fram að geðlyf séu vond er í best falli einföldun og í versta falli stigmatisering á þeim sjúkdómum sem þeim er ætlað að vinna á móti,“ segir í greininni.
„Ef verið er að tala um geðrofslyf þá er gríðarlega mikilvægt að horft sé til skammtastærða. Þær skammtastærðir sem verið er að nota á hjúkrunarheimilum í þessum aðstæðum eru margfalt lægri en skammtar sem gefnir eru þegar um er að ræða geðklofa eða geðhvörf og því er þetta alls ekki sambærilegt.“
Vilja þær að gerður verði nýr þáttur: „Við skorum á aðstandendur Kveiks að gera nýjan þátt þar sem raunverulega er horft til þeirrar góðu starfsemi sem unnin er á hjúkrunarheimilum á Íslandi.“
