Aðfaranótt fimmtudags var 19 ára drengur handtekinn á Akureyri. Rafbyssu var beitt við handtökuna en að mati lögreglu var drengurinn hættulegur sjálfum sér og öðrum. RÚV greindi frá málinu í gær en lögmaður drengsins, Gunnar Gíslason, hefur birt færslu vegna málsins þar sem hann gerir alvarlegar athugasemdir við vinnubrögð lögreglu sem hann telur hafa farið offorsi gegn skjólstæðingi sínum sem ekki geti kallast nokkuð annað en einelti.
Gunnar lýsir því að skjólstæðingur hans hafi upplifað mikið einelti af hálfu embættis lögreglustjórans á Norðurlandi eystra allt frá því í janúar á síðasta ári, en frá þeim tíma hafi 68 mál verið skráð um drenginn í kerfi lögreglu. Gunnar segir að afskiptin hafi ýmist verið að ósekju eða þá að allar meðalhófsreglur hafi verið brotnar.
„Eitt þeirra mála var í fréttum nýlega, en í því máli hafði sérsveitarmaður á Akureyri handleggsbrotið besta vin skjólstæðings míns, sem þá var undir lögaldri. Sérsveitarmaðurinn sætir nú rannsókn vegna málsins.“
Brutu niður útidyrahurðina
Segir lögmaðurinn að lýsingar drengsins af afskiptum lögreglu minni óþægilega mikið á mál ungrar konu að nafni Aníta Ósk Haraldsdóttir sem var mikið fjallað um við lok árs 2024. Móðir Anítu hafði þá stigið fram og sakað lögregluna um einelti í garð dóttur sinnar. Eineltið hafi alið af sér mikla reiði og gremju sem unga konan fékk útrás fyrir með því að leita hefnda, svo sem með því að stunda eignaspjöll á lögreglubifreiðum. Lýsti móðirin erfiðum andlegum afleiðingum af eineltinu.
Gunnar segir að sérsveitin hafi ruðst inn á heimili drengsins fyrir tæpri viku en hann telur enga haldbæra ástæðu hafa legið að baki slíkri aðgerð.
„Nú er skjólstæðingur minn blessunarlega ekki kominn á sama stað andlega en ofbeldi LSNE hefur tekið mjög á hans andlegu heilsu. Fyrir sex dögum síðan ruddist sérsveit inn á heimili hans og móður hans, um miðjan dag, með þannig látum að talið var eðlilegt að brjóta niður útidyrahurðina, en skattgreiðendur hafa nú þegar tekið þann reikning. Skjólstæðingur minn lá þá sofandi í rúmi sínu, þar sem hann var handtekinn. Honum var ekki tilkynnt tilefni handtökunnar fyrr en löngu síðar. Kom í ljós síðar að tilefni handtökunnar var meint brot sem átti að hafa átt sér stað deginum áður. Ég hefði talið eðlilegra að skjólstæðingur minn hefði verið boðaður í skýrslutöku vegna þess, við tækifæri, í ljósi eðlis meints brots og þeirrar staðreyndar að það var löngu yfirstaðið.“
Eftir handtökuna hafi drengurinn beðið um að Gunnar yrði skipaður verjandi hans, sem er lögvarinn réttur hans. Lögreglan hafi þó virt óskir hans að vettugi. Telur Gunnar mögulegt að það tengist afstöðu lögreglu í hans garð, en hann hefur verið gagnrýninn á starfshætti lögreglunnar undanfarna mánuði. Frægt varð þegar Gunnar var úrskurðaður í gæsluvarðhald í svokölluðu Raufarhafnarmáli en hann taldi varðhaldið vera tilraun lögreglu til að komast yfir vinnugögn hans.
Vistaður nakinn í fangaklefa án haldbærra skýringa
„Í gærkvöldi leið skjólstæðingi mínum svo illa, að hann á leið heim til sín brotnaði niður, grét og lagðist niður á umferðareyju á Akureyri. Er lögregluliðið mætti á staðinn, sem taldi 3 lögreglubíla og 6 lögreglumenn, varð hann svo hræddur, vegna fyrri afskipta, að hann reyndi að hlaupa í burtu. Hann var óvopnaður.
Skjólstæðingur minn hætti hlaupum eftir stutta stund, er hann áttaði sig. Lögreglumaður greip þá upp rafbyssu og skaut skjólstæðing minn, án nokkurrar aðvörunar, í búkinn.“
Veltir Gunnar fyrir sér hvort meðalhófi hafi verið beitt en hann telur líklegt að lögreglumaðurinn sem skaut af rafbyssunni hafi gerst sekur um brot í starfi.
„Skjólstæðingur minn var vistaður nakinn í fangaklefa, án haldbærra skýringa, en sjúkraflutningamenn skoðuðu hann í nótt að beiðni lögreglu á lögreglustöðinni, í samræmi við hefðbundið verklag.“
Eftir að rafbyssunni var beitt voru óskir drengsins um að fá Gunnar sem verjanda aftur virtar að vettugi. Þurfti Gunnar sjálfur að hringja í lögregluna og var skipaður verjandi eftir allmikið þref þar sem meðal annars var hreinlega skellt á hann í símanum.
„Tekin var skýrsla af skjólstæðingi mínum og honum sleppt í framhaldinu. Hringdi ég þá í móður hans og bað hana að sækja hann. Hún ákvað að fara með hann á sjúkrahúsið á Akureyri, til skoðunar. Þar fyrir utan sjúkrahúsið missti hann meðvitund.
Hvort það hafi verið vegna afleiðinga beitingar rafbyssunnar eða þeirrar staðreyndar að lögreglan færði honum engan mat á meðan hann var í haldi skal ósagt, enda er ég enginn læknir. Skjólstæðingur minn var færður á börur og brunað var með hann í forgangi inn á bráðamóttökuna á Akureyri, þar sem hann er nú inniliggjandi, illa haldinn á bæði á líkama og sál eftir aðfarir lögreglunnar.“
Tími til að axla ábyrgð
Gunnar segir ekkert eðlilegt við þessa framkomu og telur tímabært að lögreglustjórinn, Páley Borgþórsdóttir, axli ábyrgð á þeirri ómenningu sem virðist þrífast í embætti hennar en Gunnar segir valdi þar misbeitt daglega og lög virt að vettugi.
„Það er ekkert eðlilegt við ofangreint, ekki frekar en vitleysuna með leikfangabyssuna í sumar, dökku strákana níu sem handteknir voru á FM95BLÖ tónleikunum vegna litarhafts síns, Samherjasímamálið og mörg álíka mál - og löngu orðið tímabært að Lögreglustjórinn á Norðurlandi eystra, Páley Borgþórsdóttir, axli ábyrgð á þeirri (ó)menningu sem virðist viðgangast innan lögreglunnar á Akureyri, þar sem valdi er daglega misbeitt og lög ítrekað virt að vettugi - og hún taki pokann sinn, ásamt þeim yfirmönnum embættisins sem bera ábyrgð á stöðunni í Þórunnarstræti.“
