Íslendingar hafa brugðist illa við fregnum af birtingu Donald Trump af korti sem sýnir Ísland og fleiri lönd sem hluta af Bandaríkjunum. Kallað er eftir því að Þjóðaröryggisráð komi saman.
Eins og greint var frá síðdegis í dag birti Donald Trump Bandaríkjaforseti gervigreindarmynd sem sýndi kort af gervallri Norður Ameríku og Íslandi í bandarísku fánalitunum. Semsagt að þetta væri bandarískt svæði. Trump hefur ítrekað haft í hótunum við nágrannaríki um innlimun, meðal annars Kanada, Grænland og kúbu. Nú hefur ísland bæst á listann.
Fjöli Íslendinga, meðal annars stjórnmálamenn, hafa stigið fram á netinu, gagnrýnt færsluna og sagt að það þurfi að bregðast við.
Sagt vera hræðsluáróður
Á meðal þeirra sem leggja orð í belg er Dagur B. Eggertsson, þingmaður Samfylkingar. Bendir hann á að hann og Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir hafi stofnað hlaðvarpið Flekaskil til þess að fjalla um þessa breyttu heimsmynd. Fólk hafi kallað þetta hræðluáróður.
„Málsmetandi fólk hefur talað um að best sé að “liggja lágt” - tala ekki um þetta, í þeirri von að Ísland gleymist, jafnvel eftir að Grænlands-málin komu upp,“ segir Dagur. „Í dag birtir Trump þessa mynd. Einhverjir munu reyna að gera lítið úr því. Ég verð ekki einn af þeim, hvorki nú frekar en fyrri daginn. Það eru þjóðarhagsmunir að hafa eins traust samband við okkar lykilbandamenn í Evrópu og við getum, þrátt fyrir - og kannski vegna - niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar.“
Segir Dagur að utanríkisráðherra verði að kalla sendiherra Bandaríkjanna á sinn fund og kalla eftir skýringum. „Við getum ekki látið eins og ekkert sé,“ segir hann.
Undir þetta tekur Þorsteinn Pálsson, fyrrverandi forsætisráðherra. Segir hann einnig að nú þurfi að kalla saman Þjóðaröryggisráð.
Ekki í boði
Fleiri þingmenn Samfylkingar bregðast við. Meðal annars Dagbjört Hákonardóttir, sem situr í utanríkismálanefnd.
„Ísland á gríðarlega hagsmuni af því að á norðurslóðum ríki fyrirsjáanleiki, virðing sé borin fyrir fullveldi ríkja og traust ríki milli bandamanna. Það traust hefur þegar orðið fyrir miklu álagi vegna framferðis Rússlands. Nú bætist við þetta innlegg frá bandamanni okkar sem eykur á óvissuna — eða í það minnsta þyrlar upp ryki sem er sennilega það síðasta sem við þurfum,“ segir Dagbjört. „Vinur er sá er til vamms segir. Við getum vel sagt við vinaþjóð okkar að þetta sé ekki í boði.“
Sjá einnig:
Hótun Trumps – Ísland sem hluti af Bandaríkjunum
Ása Berglind Hjálmarsdóttir gerir það líka. „Hvað á maður að segja? Mér er hugsað til þeirra sem gagnrýndu og sökuðu okkur um hræðsluáróður þegar rætt var um breytta heimsmynd í samhengi við þjóðaratkvæðagreiðsluna,“ segir hún.
Útþenslustefna
Sigmar Guðmundsson, þingmaður Viðreisnar, segir málið grafalvarlegt.
„Hér er valdamesti maður heims að boða útþenslu Bandaríkjanna. Ísland á greinilega að vera lítið hérað í draumi þessa furðufugls sem ræður ríkjum í Bandaríkjunum. Ekkert annað en atlaga að fullveldi okar og sjálfstæði því þetta opinberar hugsanir, drauma og mögulega ætlun hans um að innlima ísland. Ég er ósammála þeim sem gera lítið úr þessu. Þetta er grafalvarlegt, þetta er forseti USA og ef hann hefði manndóm í sér þá biðst hann afsökunar. Það er nóg komið af meðvirkni með þessum sturluðu hegðun. Á bak við þetta liggur hugsun og vilji, ekki bara Trumps, heldur líka hiriðinni og strrngjabrúðum og skósveinum hans,“ segir hann.
Varnarsamningurinn opinn
Egill Helgason, fjölmiðlamaður, bendir á ógnvæglega staðreynd varðandi samskipti Íslands og Bandaríkjanna og varnarsamstarfið.
„Í gildi er viðauki við varnarsamninginn þar sem segir að Bandaríkin megi eiginlega gera hvað sem er á Íslandi - ef þeir meta hernaðarlegu þörfina svo,“ segir Egill.
Sveinn Andri Sveinsson, lögmaður setur málið í samhengi íslenskra stjórnmála.
„Svona lítur kort Donalds Trump af Bandaríkjunum út í dag. Líklega taka Sigmundur Davíð og Miðflokkurinn þessu sem hverju öðru gríni,“ segir hann.
Illugi Jökulsson, rithöfundur og fjölmiðlamaður, setur það í samhengi við þjóðaratkvæðagreiðsluna.
„Þetta birti Trump á Truth Social fyrir klukkutíma. Nei-arnir úr þjóðaratkvæðagreiðslunni ... ja, hvað skal segja um þau sem lýstu frati á að við þyrftum eitthvað á Evrópusambandinu að halda?“ spyr Illugi.
