Norska ríkissjónvarpið NRK hefur hlotið nokkra gagnrýni þar í landi fyrir umræðuþátt sem sýndur var í gærkvöldi. Þar var rætt við unga konu og eiltíð eldri karlmann sem hún sakar um kynferðislega áreitni. Karlmaðurinn neitar því en skilaboð sem hann sendi konunni á Snapchat virðast renna stoðum undir ásakanir hennar. Það sem hefur gert þáttinn enn umdeildari er að konan og maðurinn kynntust í gegnum starf þeirra beggja í ungliðahreyfingu þess stjórnmálaflokks sem mælist nú með mest fylgi í skoðanakönnunum.
Unga konan sem í umfjöllun NRK er aðeins nefnd með fornafni sínu, Ingeborg, er 18 ára gömul.
Þegar hún var 17 ára hóf hún að starfa í ungliðahreyfingu Framfaraflokksins. Flokkurinn er lengst til hægri á hinum pólitíska ás af þeim flokkum sem eiga sæti á norska þinginu. Hann er næststærsti flokkurinn á þingi og er í stjórnarandstöðu en er um þessar mundir með mest fylgi af öllum flokkum í skoðanakönnunum og sú hefur reyndar verið raunin nánast allt þetta ár en síðustu þingkosningar fóru fram í september 2025.
Falleg
Maðurinn heitir Lars Barstad Løvold og er sex árum eldri en Ingeborg. Rætt var við þau sitt í hvoru lagi í umræðuþættinum Debatten þar sem oft eru rædd stjórnmál og þá eru gestir ekki síst stjórnmálamenn eða virkir þátttakendur í starfi stjórnmálaflokkanna. Það hefur sætt gagnrýni í Noregi að þessi tiltekni þáttur hafi verið lagður undir umræðu um meinta kynferðislega áreitni.
Ingeborg deildi skilaboðum sem Løvold sendi henni á Snapchat með fréttamönnum NRK. Skilaboðin voru rædd í þættinum og sömuleiðis birt í umfjöllun á vef NRK.
Segist Ingeborg hafa stigið fram til að veita öðrum sem lent hafi í sams konar aðstæðum styrk til að segja frá því.
Hún var nýliði í ungliðahreyfingu Framfaraflokksins og starfaði í félagi innan hennar þar sem Løvold var formaður en hann hefur sagt af sér.
Hann sendi Ingeborg ýmis skilaboð á Snapchat, meðal annars þessi:
„Ætlarðu að láta þau líta svo fallega út?“
„Þú leist rosalega vel út í dag. Gerðirðu eitthvað nýtt?“
„Sofðu hjá mér.“
„Sólbrún á bakinu, ha?“
Eins og áður segir var Ingeborg 17 ára þegar þessi skilaboð voru send.
Að geyma
Ingeborg geymdi megnið af skilaboðunum sem Løvold sendi henni, með því að taka myndir af þeim, en hann gerði það ekki og þeim var því sjálfkrafa eytt af hans Snapchat-reikningi.
Hann neitaði því í þættinum að skilaboðin hefðu haft einhvern kynferðislegan tilgang. Það væri leitt að Ingeborg hefði misskilið hann og það skorti á það samhengi sem skilaboðin hafi verið send í kæmu fram.
Ingeborg sagði að hvað svo sem hann meinti með skilaboðunum þá hafi hann átt að vera meðvitaðri um stöðu sína leiðtogi og það valdaójafnvægi sem hefði verið á milli þeirra innan ungliðahreyfingarinnar. Þessa hegðun sé hægt að túlka sem misnotkun á valdi sínu.
Løvold tók undir að hann hefði með framferði sínu ekki staðið sig í stykkinu sem pólitískur leiðtogi.
Fékk nóg
Ingeborg segir að henni hafi í fyrstu ekki fundist mikið athugavert við skilaboðin en þegar þau hafi haldið áfram hafi hún á endanum fengið nóg.
Það hafi keyrt fyrst um þverbak þegar Løvold bauð henni í eftirpartý eftir flokksþing sem þau voru bæði viðstödd. Hún hafi skilið boðið þannig að hann væri að reyna við sig og fundist framkoma hans mjög óþægileg. Í ljósi stöðu hans innan flokksinshafi hún hins vegar verið óviss um hvað hún gæti gert.
Skilaboðin hafi síðan haldið áfram og þá hafi hún ákveðið að hún yrði að skrásetja þau.
Aðspurður um skilaboð þar sem hann sagði Ingeborg fallega sagðist Løvold vera þannig að hann hrósaði fólki og hafi viljað vera þannig leiðtogi í ungliðahreyfingunni að virkja alla meðlimi í hans félagi og að allir myndu upplifa sig sem hluta af heildinni. Hann svaraði því ekki beint hvort hann hefði sent fleirum í hreyfingunni en Ingeborg svona skilaboð.
Sólbrúnka
Þegar kom að áðurnefndum skilaboðum Løvold til Ingeborg um sólbrúnku á líkama hennar þá skildi hún þau þannig að hann væri að reyna að fá hana til að spjalla við sig um líkama hennar. Hann segist hins vegar eingöngu hafa verið forvitinn um hvernig það væri að fá brúnku báðu meginn á líkamann í ljósabekk.
Samskiptin milli þeirra gengu síðan lengst þegar þau voru bæði viðstödd samkvæmi í heimahúsi þar sem áfengi var haft um hönd. Ingeborg var þá enn 17 ára og spurði Løvold hvort hún mætti drekka sem henni var sannarlega ekki heimilt samkvæmt lögum. Hann samþykkti það en viðurkennir nú að það hefði hann ekki átt að gera. Ingeborg fór síðan út ásamt fleiri gestum en Løvold varð eftir þar sem hann ætlaði að gista í húsinu. Hún endaði í öðru samkvæmi í öðru heimahúsi. Var hún orðin nokkuð ölvuð og skiptist á skilaboðum við Løvold sem hvatti hana til að koma til sín. Hún lét ekki verða af því og segir að skilaboðin frá Løvold hafi verið afar óþægileg. Hann segist hins vegar ekki hafa haft neitt annað í huga en að leyfa henni að sofa á sófanum í húsinu.
Þessi samskipti áttu sér stað í júní síðastliðnum. Kvartaði Ingeborg í kjölfarið undan hegðun Løvold við aðila innan flokksins í hennar heimahéraði. Løvold var í kjölfarið veitt viðvörun en eftir að sjónvarpsstöðin TV2 komst á snoðir um málið sagði hann af sér öllum trúnaðarstörfum fyrir Framfaraflokkinn. Flokkurinn lét málinu lokið eftir afsögn Løvold en Ingeborg var ekki sátt við þá niðurstöðu og stígur nú í fyrsta sinn fram en nafn hennar hafði síðan málið kom upp ekki verið gefið upp opinberlega.
Umfjöllun
Ingeborg var ekki sátt við framgöngu TV2 en segist vilja stíga fram af því hún hafi einfaldlega gleymst í allri umræðu og umfjöllun bæði innan Framfaraflokksins og í fjölmiðlum.
Í umfjöllun Dagbladet kemur fram að fljótlega eftir útsendingu þáttarins hafi kvartanir byrjað að berast NRK. Á samfélagsmiðlum hafi verið töluvert um athugasemdir þar sem þátturinn var gagnrýndur og vildu sumir ganga svo langt að segja hann jaðra við misbeitingu. Vitnað er í Facebook-færslu Heidi Helene Sveen sem hefur skrifað bækur um kynferðisbrotamál og verið áberandi í umræðu í Noregi um slík mál. Segir hún í færslunni að það sé óábyrgt að etja þeim tveimur svona saman og það geti verið ógn við andlega heilsu Ingeborg.
Kemur fram í umfjölluninni að í þættinum hafi Ingeborg virst vera í nokkru uppnámi og stutt hafi verið í tárin. Af myndbroti úr þættinum á vef NRK að dæma þá tók það augljóslega á Ingeborg að ræða málið.
Gagnrýni í garð NRK vegna þáttarins hefur komið víða að úr norsku þjóðfélagi, meðal annars frá stjórnmálamönnum og þá bæði frá vinstri- og hægrimönnum.
Ábyrgð
Jo Skårderud blaðamaður á hinum vinstri sinnaða fjölmiðli Klassekampen segist í Facebook-færslu vona að NRK átti sig á hvað það beri mikla ábyrgð gagnvart Ingeborg eftir útsendingu þáttarins. Bendir hann á að á samfélagmiðlasíðum hægri öfgamanna, sem séu með fjölda fylgjenda, sé nú farið að gera lítið úr Ingeborg og uppnefna hana. NRK verði að sjá til þess að hún fái stuðning í ljósi þess að miðillinn hafi kosið að opinbera hana og hennar reynslu með þessum hætti.
Hann minnist einnig á að Framfaraflokkurinn og ungliðahreyfing hans hafi gjörsamlega brugðist með því að halda ekki áfram með málið og ljúka því eftir að Løvold sagði af sér.
Gagnrýni fór raunar að beinast að NRK strax þegar efni þáttarins var kynnt fyrir útsendinguna.
Í umfjöllun á vef NRK um þáttinn er gengið svo langt að birta sérstakan rökstuðning fyrir því að senda hann út. Þar segir að Ingeborg hafi viljað segja sína sögu eftir að Framfaraflokkurinn hafði lokað málinu þegar Løvold sagði af sér. Væri hún á þeirri skoðun að litið hefði verið framhjá því sem hún hefði þurft að þola af hans hálfu. Það hafi verið metið gaumgæfilega hvort það væri skynsamlegt að ræða við Ingeborg í þættinum í ljósi þess að hún myndi þá í fyrsta sinn, síðan málið kom upp, opinbera að hún væri sú sem fékk skilaboðin frá Løvold.
NRK segir að Ingeborg sé lögráða en vissulega ung og það séu verulegar líkur á að viðtalið við hana kalli á mikla athygli í hennar garð. Hún hafi hins vegar verið tilbúin til að segja sögu sína og það hafi verið metið mikilvægt að hennar hlið fengi að koma betur fram en raunin hefði verið.
Það hafi verið ákveðið að bjóða Løvold í þáttinn þar sem það væri grundvallaratriði í blaðamennsku að veita þeim sem væru sakaðir um slíkt athæfi tækifæri til að svara fyrir sig.
Segir að lokum að þátturinn hafi verið talinn vera nauðsynlegt innlegg í umræðum um svona mál sem komi upp á milli fólks, innan félagasamtaka eða á vinnustöðum, þar sem annar aðilinn sé augljóslega í valdameiri stöðu en hinn.
Hægt er að horfa á þennan umdeilda þátt í heild sinni hér.
