Íslenska ríkinu hefur verið gert að greiða milljón í miskabætur vegna óhóflegs dráttar og alvarlegra mistaka við rannsókn á líkamsárás sem átti sér stað árið 2020. Að mati Héraðsdóms Reykjavíkur báru vinnubrögð lögreglunnar vott um skort á skipulagi, stjórnunarvanda og skeytingarleysi gagnvart mikilvægum hagsmunum þolanda árásarinnar.
Árásin sem málið snýst um átti sér stað árið 2020. Árásarþoli, karlmaður, var úti að ganga með hund sinn þegar hann sá þremur bifreiðum lagt við knattspyrnuvöll ónefnds skóla í Reykjavík. Eitthvað þótti honum athugavert við þetta svo hann tók upp síma og tók mynd af einni bifreiðinni. Veittust þá um 3-4 drengir, sem munu hafa verið þekktir fyrir ofbeldi og ógnandi, að manninum með höggum og spörkum.
Árásarþoli hlaut áverka í árásinni og voru afleiðingar hennar metnar til 18 stiga miska, 3 stiga vegna áverka í vinstri öxl, 2 stiga vegna rifbrots, 3 stiga vegna áverka í mjóbaki og 10 stiga vegna áfallastreituröskunar. Fékk maðurinn bætur úr frítímaslysatryggingu en gerði eins einkaréttarkröfu á hendur árásaraðilunum og fór fram á að skaðabótaskylda þeirra yrði viðurkennd.
Rannsókn málsins tók gríðarlega langan tíma og fór á endanum svo að aðeins einn drengjanna var ákærður, og síðar sakfelldur, fyrir árásina. Ákæruvaldinu tókst þó ekki betur en svo upp í málinu að miskabótakrafa mannsins var lækkuð töluvert og kröfu hans um viðurkenningu á skaðabótaskyldu var hafnað.
Maðurinn var ekki ánægður með þessi málalok enda hafði hann ítrekað reynt að hreyfa við henni á meðan á rannsókninni stóð. Hann leitaði meðal annars til Umboðsmanns Alþingis, nefndar um eftirlit með lögreglu og til ríkissaksóknara.
Ríkissaksóknari komst að þeirri niðurstöðu að alvarlegir annmarkar hefðu verið á rannsókn málsins og meðferð ákæruvaldsins. Rannsókn hafi hvorki verið nægjanlega ítarleg né framkvæmd innan hæfilegs tíma. Langur málsmeðferðartími væri til þess fallinn að rýra rétt árásarþola og líklegur til að hafa orðið til þess að málið var ekki nægilega upplýst þegar það fór fyrir dóm. Taldi ríkissaksóknari það aðfinnsluvert að ekki hafi verið unnið betur að rannsókn málsins og hefðu bæði lögregla og ákæruvald brugðist lögbundnu hlutverki sínu.
Leitaði maðurinn þá til dómstóla og fór fram á miskabætur frá ríkinu fyrir mistök við rannsókn og rekstur málsins. Dómari tók fram að á rannsókn hefðu orðið miklar og ítrekaðar tafir sem hefðu verið þarfalausar með öllu. Ekki var unnið samfellt að rannsókn málsins og lá rannsókn niðri í rúmlega níu mánuði fyrst, svo aftur í tvo mánuði og loks í sjö mánuði. Þetta sé þvert á grundvallarreglur um málshraða og fól í sér „ámælisvert skeytingarleysi lögreglu við rannsókn á alvarlegri líkamsárás“.
Í niðurstöðu dómara segir:
„Starfshættir lögreglunnar í þessu máli lýsa skorti á skipulagi, stjórnunarvanda og skeytingarleysi gagnvart mikilvægum hagsmunum stefnanda og almennings. Slík óskilvirkni í vinnubrögðum kallar á endanum á aukinn mannafla og kostnað og er til þess fallin að draga úr nauðsynlegu trausti til lögreglu.“
Mistök lögreglu í málinu hafi falið í sér stórfellt gáleysi.
Maðurinn hafði krafist þess að ríkið yrði látið bera ábyrgð á líkamstjóni hans þar sem mistök og annmarkar á rannsókn hefðu leitt til þess að ekki voru allir árásaraðilar ákærðir og að skaðabótakröfu hans hefði verið hafnað. Dómurinn tók þó ekki undir þetta með manninum. Þrátt fyrir verulega galla á rannsókn væri ekki hægt að fullyrða að fleiri hefðu verið ákærðir ef betur hefði verið staðið að verki.
Þar með var ríkið sýknað af kröfu um viðurkenningu á skaðabótaskyldu en dæmt til að greiða manninum eina milljón króna vegna þeirrar meingerðar sem fólst í þarfalausum töfum og slæmum vinnubrögðum. Eins þarf ríkið að greiða honum tvær milljónir í málskostnað.
