Eyjan

Óttar Guðmundsson skrifar: Erfið jarðarför

Mynd
Mynd

Í Íslenskri fyndni sem Gunnar Sigurðsson alþingismaður frá Selalæk gaf út á liðinni öld má finna margar sagnaperlur. Þar er lýst aldarfari, persónuleika manna og viðbrögðum umhverfisins við alls kyns uppákomum. Fyrir áhugamenn um sögu og íslenskt mannlíf eru þessar sögur ómetanlegar og stórskemmtilegar.

Ein saga greinir frá því að á árunum í kringum seinni heimsstyrjöld héldu Íslendingar í Kaupmannahöfn veislu. Þar var staddur meðal gesta Jón nokkur Krabbe sendifulltrúi sem allir Íslendingar þekktu. Sigurður Þórarinsson jarðfræðinemi frá Stokkhólmi kom til að skemmta samkvæminu. Hann dró upp gítarinn og hóf að syngja sænsk lög við eigin texta. Þegar hann hafði sungið eitt lag sást til Jóns Krabbe þar sem hann fjarlægði heyrnartækin úr báðum eyrum á áberandi hátt. Hann lagði þau á borðið fyrir framan sig og sat eftir það með krosslagða handleggi og mikinn sælusvip á andlitinu. Aðrir áheyrendur horfðu með miklum öfundarsvip á sendifulltrúann sem gat á þennan hátt slökkt á glamrinu í jarðfræðingnum.

Mér datt þessi saga í hug í jarðarför fyrir nokkrum mánuðum. Gömlum jarðarfararhefðum þjóðarinnar hefur verið gjörbreytt til hins verra á síðustu tímum. Dægurlagasöngvarar með hljóðnema og hátalarakerfi skemmta líkinu með þreyttum slögurum. Gamlir og grónir sálmar eftir sr Hallgrím heyrast ekki lengur. Í þessari tilteknu útför söng löngu kulnuð poppstjarna ameríska slagara sem líkið hafði sérstakt dálæti á. Meðan stjarnan þandi sig við altarið með tilheyrandi geiflum og tilgerð hugsaði ég til Jóns Krabbe. Gaman hefði verið að geta tekið niður heyrnartæki og sitja gleiðbrosandi framan í aðra gesti blessunarlega laus við þennan hvimleiða hávaða. En því var ekki til að dreifa. Ég varð að taka þessum ósköpum, fastur inni í miðjum kirkjubekk með ágæta heyrn. Athöfnin sjálf snerist upp í hálfgerðan skrípaleik þar sem dægurlögin ráku hvert annað eins og á tombólu í Listamannaskálanum gamla. Presturinn virtist una þessu vel enda er kirkjan löngu búin að gleyma bæði sögu sinni og hefðum. Hann hrósaði reyndar hinum látna fyrir fádæma góðan tónlistarsmekk. Ég áttaði mig á því að Jón Krabbe hefði aldrei sett upp heyrnartækin í þessari jarðarför.