Varla var búið að tilkynna niðurstöður þjóðaratkvæðagreiðslunnar í ágúst að fréttir bárust af áhuga Kanadamanna á umfangsmiklu samstarfi við Evrópusambandið á sviði efnahags- og öryggismála.
Takmark þeirra er aukaaðild að ESB (e. associated EU membership).
Stuttu síðar tilkynntu yfirvöld í Ástralíu og Nýja Sjálandi að þau hefðu áhuga á að skoða samstarf við ESB á sömu nótum.
Nýlega hafa leiðtogar Skotlands og Norður- Írlands lýst yfir vilja til þess að skilja löndin frá Stóra Bretlandi meðal annars vegna áhuga íbúanna á að ganga inn í ESB en um 60% þeirra voru á móti Brexit í kosningunum 2016.
Samkvæmt Ipsos könnun í maí eru nú um 61% Breta sem tóku afstöðu fylgjandi því að Bretlandi gangi aftur í Evrópusambandið. Í nýrri skoðanakönnun YouGov kom fram að kjósendur í 628 af 632 kjördæmum vilja að landið fari aftur í ESB.
Í Noregi eru háværar raddir um það að EES samningurinn tryggi ekki lengur nægjanlega aðkomu landsins að undirbúningi reglugerða ESB. Eina leið Norðmanna til að hafa meiri áhrif er að fá sæti við borðið og ganga í ESB að fullu.
Grænlendingar skrifuðu nýlega undir samning við ESB um aukna samvinnu og fjárstuðning.
Færeyingar eru í raun að nota evrur en færeyska krónan er tengd við evruna gegnum dönsku krónuna.
Í dag eru 10 lönd að sækja um fulla aðild að ESB.
Eftir situr Ísland sem hefur sagt NEI við þeirri einföldu og áhættulausu ákvörðun að setjast við samningaborð með vinaþjóðum til að sjá hvaða ávinningur gæti hugsanlega orðið af aukinni samvinnu.
Hvað þýðir NEI?
NEI var afdrifarík ákvörðun sem mun hafa mikil áhrif á lífskjör í landinu okkar á næstu árum.
Það sem við sögðum nei við var meðal annars...
- möguleiki á vaxtalækkun með upptöku evru.
- möguleiki á erlendri samkeppni á banka- og tryggingamarkaði sem er engin í dag vegna krónunnar.
- atkvæðisréttur á Evrópuþinginu í stað áhrifaleysis í EES samstarfinu.
- aukin samvinna á sviði nýsköpunar, þróunarstarfs, menntunar- og menningarmála.
- tollfrjáls aðgangur að um 450 milljón manna markaði.
- fullt tollfrelsi á innflutningi sem gæti lækkað matvöruverð um allt að 50%.
- möguleikar Íslendinga á auknu frelsi til að búa, vinna og læra innan ESB landa.
- aukin viðskiptaleg, pólitísk og menningarleg tenging við vinaþjóðir okkar í Evrópu.
Áróðurinn fer í sögubækurnar
Nei sinnar náðu naumum meirihluta með vísvitandi röngum skilaboðum til kjósenda á síðustu vikunum fyrir kosningarnar.
Þessi ósannindi Nei sinna vekja mikilvægar spurningar um lýðræðislega umræðu sem byggir á því að kjósendur hafi sem réttastar upplýsingar þegar þeir taka ákvörðun.
Það sem stóð í auglýsingunum NEI-sins var til dæmis: „Við erum að fara að kjósa um aðild að ESB.“
Hið rétta var að við vorum að kjósa um framhald viðræðna. Þetta vissu Nei sinnar en kusu að segja ósatt.
Slagorðin voru meðal annarra „Ísland til sölu,“ „Segjum nei við framsali íslenskra orkuauðlinda“ og „Náttúruauðlindir til sölu.“
Auk þess var fullyrt að ...
- íslensk ungmenni gætu verið send í stríð á vegum ESB.
- auðlindir okkar í hafi og á landi yrðu teknar af okkur, að við myndum missa yfirráð yfir fiskveiðiauðlindinni og að landhelgin yrði færð aftur í 12 mílur.
- erlend fyrirtæki myndu kaupa upp íslenskan sjávarútveg og að Brussel myndi yfirtaka allan fiskinn og deila honum á aðildarlönd ESB.
- aðild að ESB myndi leggja íslenskan landbúnað í rúst.
- reglugerðir ESB myndu kæfa íslenska nýsköpun.
- ESB aðild myndi kosta okkar um 50 milljarða króna á ári („8636 Teslur“ skv. Nei liðum!) sem er sjö sinnum hærri upphæð en opinberar tölur segja.
- lífeyrissjóðunum okkar yrði stolið.
- við þyrftum að borga skuldir annarra ESB ríkja.
- unga fólkið okkar yrði að vera lengur í foreldrahúsum þar sem upptaka evru myndi gera þeim erfiðara að kaupa eigið húsnæði.
- matarkarfan myndi hækka í verði á Íslandi.
- með ESB aðild myndu laun lækka á Íslandi og að vextir myndu ekki lækka við upptöku evru.
- landamærin okkur yrðu galopin eftir ESB aðild og að við fengjum miklu fleiri flóttamenn.
- sæstreng yrði þröngvað upp á okkur og að ESB myndi leggja hann til að geta stórhækkað raforkuverð á Íslandi.
- ESB myndi slökkva á öllu rafmagni og heitu vatni til húshitunar frá maí fram á haust á ári hverju.
- dómsvald og löggjafarvald yrði fært til Brussel.
Varðandi síðustu rangfærsluna er hið sanna að ESB dómstóllinn túlkar aðeins ESB lög en íslenska dómskerfið starfar óbreytt áfram.
Löggjafarvald verður sameiginlegt á ákveðnum sviðum en Ísland fengi jafnframt aðild að löggjafarferlinu í ESB.
Einnig var fullyrt að við myndum missa fullveldið við inngöngu í ESB eins og öll hin 27 aðildarlöndin hafa gert.
Hið rétta er að með aðild værum við að deila fullveldi með 27 öðrum þjóðum sem þær allar hagnast af.
Þetta er svipað og þegar fólk gengur í hjónaband, það deilir fullveldi sínu en fær heilmikið í staðinn! ... ekki satt?
Nei sinnar vöktu upp ótta með rangfærslum og ýkjum sem ætti að vera áhyggjuefni fyrir alla lýðræðissinna.
Úrslitin sýndu að með miklu fjármagni og rangfærslum er hægt að sigra kosningar.
Ég kvíði næstu þingkosningum ef þær fara fram með sama hætti og þjóðaratkvæðagreiðslan í ágúst.
Fulltrúar Nei sinna verða líklega hart dæmdir af sagnfræðingum framtíðarinnar.
Ekkert súrefni í heyrúllum
Nei hreyfinginn fékk bændur landsins til að stafla upp plastrúlluheyböggum með límmiðum sem hvöttu fólk til að kjósa nei.
Baggar þessir eru í raun táknrænir fyrir einangrunarstefnu Nei hópsins en heyinu er pakkað inn í plast til að einangra það frá súrefni.
Með fullri ESB aðild hefði almenningur, fyrirtæki og bændur landsins einmitt fengið nauðsynlegt súrefni til að vaxta og dafna.
Baggarnir minntu einnig á það að í dag er krónan einn helsti bagginn sem almenningur og bændur þurfa að bera.
Þannig snerist plastrúlluherferðin í raun í andhverfu sína.
Aðildin er innan seilingar
Árið 2010 þegar Ísland sótti formlega um aðild að ESB og samningaviðræður voru í gangi studdu aðeins um 19% landsmanna það að Ísland gengi í Evrópusambandið.
Í kosningunum í ágúst kusu 105.339 manns með áframhaldandi viðræðum við ESB eða um 47,2% kjósenda
Þessi niðurstaða er í raun stórsigur fyrir Evrópusinna á Íslandi en stuðningur við aukið samstarf fer augljóslega vaxandi.
Með sama áframhaldi verður kominn meirihluti fyrir ESB samstarfi innan fárra ára.
Það rifjast upp fyrir mér nú að þegar fjölskyldan mín fór frá Berlín eftir nám árið 1981 spáði ég því í kveðjuræðu að Berlínarmúrinn yrði farinn innan 10 ára.
Hann féll 8 árum síðar.
Með sömu bjartsýni spái ég því að Ísland verði orðið fullgildur aðili að ESB innan 8 ára og að íslenski einangrunarmúrinn verði fallinn.
Fylgstu með framvindu málsins.
