Verðtryggingin nýtist fasteignafélögum mjög vel vegna þess að tekjur þeirra eru að fullu verðtryggðar. Það verður mjög erfitt að gera langa leigusamninga án verðtryggingarinnar. Á móti kemur að vextir eru mun hærri hér en annars staðar. Við þurfum að byggja ódýrara húsnæði og í því sambandi eru sóknarfæri í breyttu byggingarformi sem m.a. styttir byggingartíma til muna. Guðni Aðalsteinsson, forstjóri Reita, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Markaðarins.
Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:
Nú náttúrlega er Evrópuumræða mjög í gangi hér á Íslandi og það er tekist á um, ja, fram undan er þjóðaratkvæðagreiðsla og það er tekist á um það hvort að við eigum að taka aftur upp aðildarviðræður við ESB eða ekki. Þú ert að lýsa því að hér í þessu verðtryggða umhverfi, þar sem ykkar tekjur eru verðtryggðar og skuldbindingar líka. Þetta myndi breytast ef Ísland færi í ESB og evran yrði tekin upp, þá myndi verðtryggingin hverfa. Myndi þetta skaða íslensk fasteignafélög að hverfa frá krónunni og taka upp evru?
„Já, maður horfir svolítið á þetta og ef maður gerir þetta í líkingamáli, kannski erum við með svona belti og axlabönd í dag. Ef maður horfir auðvitað fyrst á þetta og segir hvað ef við leggjum niður verðtrygginguna bara? Þá er mjög erfitt að gera 10 ára leigusamninga og atvinnurekendur þurfa langa samninga til að byggja upp sín fyrirtæki og sínar staðsetningar. Það væri gríðarlega áhætta fyrir báða aðila að semja um eitthvað leiguverð og taka ekki tillit til þess að verðlag breytist á þessum tíma. Og reynslan sýnir okkur að aðrar þjóðir gera þetta jú, en reynslan sýnir okkur að það kannski á Íslandi hafa menn hvorugur aðilinn verið tilbúnir að taka það stökk, þannig að án verðtryggingar, þá væri leiguverðið mikið, mikið hærra.“
Já, við erum með mjög sveiflukenndan gjaldmiðil, þó að hann hafi verið stöðugur undanfarin misseri, þá er þetta sveiflukenndur gjaldmiðill og honum er haldið stöðugum með mjög háu vaxtastigi, má segja.
„Já, og það er alveg rétt. Við njótum góðs af verðtryggingunni, það er alveg á hreinu, og hún myndi líklega ekki bjóðast í, hún er ekki til nema á Íslandi og slíkur, hvað á að segja, svona staður er ekki til annars staðar þannig að það myndi ekki beint gagnast fasteignafélögunum. Á móti kemur náttúrlega, ef fjármagn, auðvitað eru vextir lægri í Evrópu og allt þetta, við sjáum það alveg. Þannig að það er svona erfitt að horfa bara beint á og segja hvar plúsarnir og mínusarnir liggja í þessari evruumræðu. Ég hef skoðanir alveg á því og menn horfa á þessa atkvæðagreiðslu og maður horfir auðvitað í þessari Evrópuumræðu svona, ég persónulega er mest alltaf að hugsa um gjaldmiðilinn, bara vegna þess að maður er gamall hagfræðingur og bankamaður og mátar sig við hluti, hvernig þetta gæti hugsanlega verið ef það væri annar gjaldmiðill. Það er náttúrlega hægt að taka annan gjaldmiðil án þess að ganga í Evrópusambandið, þannig að það er hægt að horfa á það með mismunandi hætti.
Ég hef líka verið í landi eins og Katar sem hefur fasttengt sinn gjaldmiðil við dollar þar sem þeirra tekjur, útflutningstekjur, sem er gas, eru allar í dollurum, sem mér fannst alveg bara prýðislausn. Samt eru vextir hærri í Katar en í dollurum og þar sem ég rak þarna banka um árabil, þá kom mér á óvart að þetta pegg eða þessi fasttenging hún hélt ekki vel. Flest viðskipti fóru fram á öðru gengi, svona einhverju gráu markaðsgengi, þrátt fyrir að hérna væri um sterkt ríki að ræða. Þannig að það kom mér svolítið á óvart að þetta skyldi nú ekki halda betur en þetta. Þannig að en það eru náttúrlega alls konar lausnir á þessu.
En við horfum mikið á þetta og erum alltaf að sjá hvað aðrir eru að gera erlendis og hvað við getum lært af þeim og ég var nú bara að koma frá Danmörku um helgina, var þar í afmæli hjá fjölskylduvini, ég er hálfur Dani, og auðvitað reynir maður alltaf, glöggt er gests augað og allt það og maður reynir alltaf að svona, hvað getur maður lært og auðvitað er vaxtaumræðan þar líka til og hvað kostar að borga af íbúðinni sinni þar.
En svo hefur annað hlutverk líka komið á óvart að þar gekk ég inn í hús sem frænka mín hafði nýlega flutt inn og þau hjónin byggt. Átta mánuði tók að byggja húsið frá því að fyrst var hafist handa, einbýlishús á einni hæð. Og það er svolítið sem ég hef verið að taka inn í umræðuna að þar sem við erum með á teikniborðinu fjölda íbúða, að við verðum líka að bera ákveðna samfélagslega ábyrgð, finnst mér, leita hagkvæmari lausna, byggja ódýrt og byggja ódýrt er ekki að vera með óhagnaðardrifin félög því launakostnaðurinn og kostnaðurinn af steypunni og járninu er alveg sama í hvaða félagaformi þú ert. Ég held að sóknarfærið sé í byggingarforminu og þar getum við Íslendingar lært mikið.“
Hægt er að hlusta á hlaðvarpið í heild sinni hér:
Einnig er hægt að hlusta á Spotify.
